De christelijke feesten in december: een weg van geloof, licht en hoop naar Kerstmis

De maand december neemt een bijzondere plaats in binnen de liturgische kalender van de katholieke kerk. Deze maand staat volledig in het teken van de verwachting van de geboorte van Jezus Christus, van gebed en van de grote vieringen die het mysterie van de Menswording begeleiden.

Terwijl de dagen korter worden en de winter zijn intrede doet, bereiden christenen zich voor op de komst van Hem die in het Evangelie wordt voorgesteld als het licht van de wereld.

December is in de eerste plaats de maand van de advent en Kerstmis, maar er zijn ook talrijke feesten gewijd aan de Maagd Maria, de apostelen, de martelaren en de heiligen die hun stempel hebben gedrukt op de geschiedenis van het christendom.

Op 6 december herinnert Sint-Nicolaas ons aan het belang van vrijgevigheid en de bescherming van de meest kwetsbaren. Op 8 december viert de Kerk de Onbevlekte Ontvangenis van de Maagd Maria, een groot mariaal hoogfeest. Op 12 december neemt Onze-Lieve-Vrouw van Guadalupe een bijzondere plaats in binnen de katholieke devotie, met name in Amerika.

Daarna volgen de laatste dagen van de advent, de viering van de Geboorte van de Heer op 25 december, het feest van de heilige Stefanus, dat van de heilige Johannes de Evangelist en het feest van de Heilige Familie.

De maand wordt afgesloten met de voorbereiding op de overgang naar een nieuw kalenderjaar, in een sfeer van dankbaarheid en hoop.

Door al deze vieringen nodigt de Kerk ons uit om de ware betekenis van Kerstmis te herontdekken: God is mens geworden in Jezus Christus om de mensheid tegemoet te komen en haar het heil te brengen.

1. De adventstijd: vier weken ter voorbereiding op de geboorte van Jezus

De maand december wordt in de eerste plaats gekenmerkt door de adventstijd.

Het woord „advent” komt van het Latijnse adventus, wat „komst” of „aankomst” betekent ’.

Deze periode luidt een nieuw liturgisch jaar in en bereidt christenen voor op de viering van de geboorte van Jezus in Bethlehem.

Ze herinnert er ook aan dat de Kerk uitkijkt naar de glorieuze wederkomst van Christus aan het einde der tijden.

Wanneer begint de advent?

De eerste adventzondag valt tussen 27 november en 3 december.

In 2026 begint de advent op zondag 29 november.

De vier zondagen van de advent van 2026 zijn:

• 29 november: eerste zondag van de advent.

• 6 december: tweede zondag van de advent.

• 13 december: derde zondag van de advent, ook wel Gaudete-zondag genoemd.

• 20 december: vierde zondag van de advent.

Elke zondag markeert een nieuwe fase in de spirituele voorbereiding op Kerstmis.

De betekenis van de vier zondagen van de advent

De eerste zondag nodigt de gelovigen uit om te waken en zich voor te bereiden op de komst van de Heer.

De tweede zondag legt vooral de nadruk op de oproep tot bekering, met name via de figuur van de heilige Johannes de Doper.

De derde zondag, de zogenaamde Gaudete-zondag, staat in het teken van de vreugde over de naderende Kerstmis. De priester mag roze gewaden dragen, de liturgische kleur die op die dag is toegestaan.

De vierde zondag richt de aandacht meer direct op de gebeurtenissen die voorafgingen aan de geboorte van Jezus, met name de rol van de Maagd Maria.

De adventskrans en zijn vier kaarsen

De adventskrans is een christelijke traditie die vooral in gezinnen zeer gewaardeerd wordt.

Ze bestaat meestal uit dennentakken en vier kaarsen.

Elke zondag wordt er een extra kaars aangestoken.

Dit licht dat geleidelijk aan sterker wordt, herinnert eraan dat de geboorte van Christus nadert.

De krans vormt een mooi hulpmiddel voor het gezinsgebed.

Zo leren vooral kinderen begrijpen dat Kerstmis een feest is dat wordt voorbereid in afwachting, geduld en geloof.

Hoe beleef je de advent op christelijke wijze?

De adventstijd nodigt uit om het rustiger aan te doen en weer ruimte te maken voor God in het dagelijks leven.

Gelovigen kunnen de zondagsmis bijwonen, de evangeliën lezen, het sacrament van de verzoening ontvangen of elke dag enkele minuten aan het gebed wijden.

Ook daden van naastenliefde nemen een belangrijke plaats in.

Door een eenzame persoon te helpen, een gezin in moeilijkheden te steunen of iemand te vergeven, bereid je je hart op concrete wijze voor op de geboorte van de Verlosser.

2. 3 december: de heilige Franciscus Xaverius, een groot missionaris van de Kerk

Op 3 december viert de Kerk de gedenkdag van de heilige Franciscus Xaverius, een van de grootste missionarissen uit de geschiedenis van het christendom.

Franciscus Xaverius, geboren in 1506 in Navarra, ontmoette de heilige Ignatius van Loyola tijdens zijn studie in Parijs.

Hij werd een van de eerste leden van de Sociëteit van Jezus, de jezuïeten.

Een leven gewijd aan de verkondiging van het Evangelie

Franciscus Xaverius vertrok in de 16e eeuw op missie naar Azië.

Hij verkondigde het Evangelie met name in India, de Maleisische archipel en Japan.

Zijn missionaire werk is aanzienlijk.

Hij streeft ernaar het christelijk geloof over te brengen aan volkeren met zeer uiteenlopende culturen en talen.

Zijn levensloop getuigt van een diep verlangen om Jezus Christus bekend te maken.

Waarom is de heilige Franciscus Xaverius belangrijk?

De heilige Franciscus Xaverius herinnert ons aan de universele dimensie van het christendom.

Het evangelie is bestemd voor alle volkeren.

Zijn voorbeeld nodigt de gelovigen uit om moedig getuigenis af te leggen van hun geloof, waarbij ze tegelijkertijd het belang erkennen van de ontmoeting met en het respect voor anderen.

Hij wordt erkend als een van de patroonheiligen van de katholieke missies.

Zijn feestdag, begin december, herinnert eraan dat de komst van Jezus de hele mensheid aangaat.

3. 6 december: Sint Nicolaas, de heilige van de vrijgevigheid en de kinderen

Sint Nicolaas is een van de populairste christelijke figuren van de maand december.

Zijn feestdag wordt elk jaar op 6 december gevierd.

Hij wordt vooral vereerd in talrijke Europese landen, met name in Frankrijk, België, Nederland, Duitsland en verschillende regio’s in Midden- en Oost-Europa.

Wie was Sint-Nicolaas?

Sint Nicolaas was in de 4e eeuw bisschop van Myra, in het huidige Turkije.

De zekere historische gegevens over zijn leven zijn vrij beperkt, maar er zijn talrijke tradities ontstaan rond zijn vrijgevigheid.

Hij staat met name bekend om zijn zorg voor de armen, kinderen en mensen in nood.

De legende van de drie jonge meisjes

Een van de bekendste tradities vertelt dat Nicolaas in het geheim geld zou hebben gebracht aan een arm gezin, zodat drie jonge meisjes aan een situatie van grote nood konden ontsnappen.

Dit verhaal heeft ertoe bijgedragen dat hij een symbool van vrijgevigheid is geworden.

Het herinnert ons eraan dat christelijke naastenliefde in alle discretie moet worden beoefend, zonder op eer uit te zijn.

Sint Nicolaas en de kersttradities

In verschillende regio’s brengt Sint Nicolaas traditioneel lekkernijen of kleine cadeautjes naar de kinderen.

Zijn figuur heeft in de loop der eeuwen ook invloed gehad op bepaalde tradities die met de Kerstman worden geassocieerd.

Sint-Nicolaas is echter bovenal een christelijke figuur die uitnodigt tot vrijgevigheid en naastenliefde.

Hoe vier je Sinterklaas met het gezin?

6 december kan een mooie gelegenheid zijn om zijn verhaal aan de kinderen te vertellen.

Je kunt hen ook voorstellen om een goede daad te verrichten, een cadeautje voor te bereiden voor iemand die in eenzaamheid leeft of iets te delen met een kansarm kind.

Dit feest vormt een mooie spirituele voorbereiding op Kerstmis.

Het herinnert ons eraan dat de vreugde van het geven vaak dieper is dan die van het ontvangen.

4. 7 december: de heilige Ambrosius, bisschop en kerkleraar

Op 7 december gedenkt de Kerk de heilige Ambrosius van Milaan.

Ambrosius, geboren rond 339, werd in 374 bisschop van Milaan.

Hij neemt een belangrijke plaats in in de geschiedenis van het westerse christendom.

Een bisschop in dienst van het geloof

De heilige Ambrosius staat bekend om zijn theologische leer, zijn pastorale moed en zijn verdediging van het christelijk geloof.

Hij oefende een grote invloed uit op de heilige Augustinus, die in 387 in Milaan werd gedoopt.

Ambrosius draagt ook bij aan de ontwikkeling van de liturgische zang in het Westen.

Een verdediger van gerechtigheid

De heilige Ambrosius aarzelt niet om de politieke autoriteiten te wijzen op hun morele verantwoordelijkheden.

Hij benadrukt de noodzaak om de menselijke waardigheid te respecteren en de zwaksten te verdedigen.

Zijn leven herinnert ons eraan dat het christelijk geloof persoonlijke en collectieve beslissingen moet verlichten.

Nu Kerstmis nadert, nodigt zijn voorbeeld ons uit om waarheid, gerechtigheid en naastenliefde na te streven.

5. 8 december: de Onbevlekte Ontvangenis van de Maagd Maria

Op 8 december viert de katholieke Kerk een van de belangrijkste hoogfeesten ter ere van de Maagd Maria: de Onbevlekte Ontvangenis.

Dit feest heeft een diepe theologische betekenis en neemt een bijzondere plaats in binnen de katholieke spiritualiteit.

Wat betekent de Onbevlekte Ontvangenis?

De Onbevlekte Ontvangenis verwijst naar het voorrecht dat aan de Maagd Maria is verleend om vanaf het allereerste moment van haar ontvangenis vrij te zijn van de erfzonde, door een genade van God en met het oog op de verdiensten van Jezus Christus.

Het is belangrijk deze leerstelling niet te verwarren met de maagdelijke conceptie van Jezus.

De Onbevlekte Ontvangenis betreft Maria zelf.

Het drukt de bijzondere voorbereiding uit van degene die de moeder van de Verlosser zou worden.

Wanneer werd dit dogma afgekondigd?

Het dogma van de Onbevlekte Ontvangenis werd op 8 december 1854 plechtig afgekondigd door paus Pius IX, in de bul Ineffabilis Deus.

Deze afkondiging bevestigde een geloof en een devotie die al lang in de katholieke traditie aanwezig waren.

Het verband tussen de Onbevlekte Ontvangenis en Lourdes

In 1858, vier jaar na de afkondiging van het dogma, verscheen de Maagd Maria, volgens het geloof en de erkenning van de katholieke Kerk, aan Bernadette Soubirous in Lourdes.

Tijdens de verschijning van 25 maart 1858 stelde de Vrouwe zich met de volgende woorden in het lokale dialect voor: „Que soy era Immaculada Councepciou”, dat wil zeggen: „Ik ben de Onbevlekte Ontvangenis”.

Deze uitspraak neemt een centrale plaats in binnen de boodschap van Lourdes.

Tegenwoordig is 8 december een belangrijke dag van gebed ter ere van Maria, die vooral in de aan de Maagd Maria gewijde heiligdommen een bijzondere betekenis heeft.

Hoe kunnen we dit feest vieren?

Katholieken kunnen de mis bijwonen, de rozenkrans bidden of hun gezin toevertrouwen aan de bescherming van de Maagd Maria.

Dit hoogfeest nodigt uit tot bezinning op het geloof van Maria en haar volledige overgave aan de wil van God.

Het bereidt de gelovigen ook voor om de geboorte van Jezus met een vernieuwd hart te verwelkomen.

6. 9 december: de heilige Juan Diego, getuige van de verschijningen van Guadalupe

Op 9 december herdenkt de Kerk de heilige Juan Diego Cuauhtlatoatzin.

Juan Diego, geboren rond 1474 in het huidige Mexico, wordt in verband gebracht met de Mariaverschijningen van Guadalupe in 1531.

Een nederige man, uitverkoren om een boodschap over te brengen

Volgens de katholieke traditie verschijnt de Maagd Maria aan Juan Diego op de heuvel van Tepeyac, nabij Mexico-Stad.

Zij vraagt hem een boodschap aan de bisschop over te brengen en een gebedsplaats te laten bouwen.

Zo wordt Juan Diego de boodschapper van een Mariaverering die een aanzienlijke betekenis zal krijgen.

Een toonbeeld van eenvoud en vertrouwen

De heilige Juan Diego staat bekend om zijn nederigheid en zijn geloof.

Zijn verhaal herinnert ons eraan dat God grote opdrachten kan toevertrouwen aan eenvoudige mensen.

Hij werd in 2002 door de heilige Johannes Paulus II heilig verklaard.

Zijn feestdag vormt de directe aanloop naar het feest van Onze-Lieve-Vrouw van Guadalupe, dat drie dagen later wordt gevierd.

7. 12 december: Onze-Lieve-Vrouw van Guadalupe, een groot Mariafeest

Op 12 december viert de Kerk Onze-Lieve-Vrouw van Guadalupe.

Dit feest is bijzonder belangrijk in Mexico en op het hele Amerikaanse continent.

Het herdenkt de verschijningen van de Maagd Maria aan de heilige Juan Diego, die in de katholieke traditie worden erkend.

De geschiedenis van Onze-Lieve-Vrouw van Guadalupe

Volgens de overlevering verscheen de Maagd Maria in december 1531 aan Juan Diego in de buurt van Mexico-Stad.

Zij vroeg hem om aan de bisschop door te geven dat zij wenste dat er een heiligdom zou worden gebouwd.

Aan deze gebeurtenissen is een buitengewoon teken verbonden: het beeld van de Maagd dat verschijnt op de mantel van Juan Diego, de zogenaamde tilma.

Dit beeld wordt vandaag de dag bewaard in de basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Guadalupe in Mexico-Stad.

Een Maagd die dicht bij de mensen staat

Onze-Lieve-Vrouw van Guadalupe wordt in het bijzonder vereerd als een figuur van troost en bescherming.

Haar boodschap wordt geassocieerd met de moederlijke tederheid van Maria en haar nabijheid tot de allerarmsten.

Zij wordt erkend als patrones van Amerika.

De spirituele boodschap van Guadalupe

De verering van Onze-Lieve-Vrouw van Guadalupe nodigt christenen uit om op de Maagd Maria te vertrouwen en zich tot haar Zoon Jezus te wenden.

Zij herinnert eraan dat het christelijk geloof geroepen is om alle volkeren en alle culturen te bereiken.

Met Kerstmis in aantocht benadrukt dit feest opnieuw de rol van Maria in de heilsgeschiedenis.

8. 13 december: de heilige Lucia, de heilige van het licht

Op 13 december viert de Kerk de heilige Lucia van Syracuse.

Deze jonge christin zou aan het begin van de 4e eeuw de marteldood zijn gestorven, tijdens de vervolgingen tegen de christenen.

Haar naam komt van het Latijnse lux, wat ‘licht’ betekent.

Een jonge martelares, trouw aan Christus

Volgens de overleveringen over de heilige Lucia zou zij hebben geweigerd haar geloof af te zweren.

Zij is een symbool geworden van moed en trouw.

Haar verering heeft zich wijd verspreid binnen de Kerk.

Sint-Lucia en de lichttradities

In verschillende Noord-Europese landen, met name in Zweden, gaat het feest van Sint-Lucia gepaard met lichtfeesten.

Processies van in het wit geklede meisjes, die kaarsen dragen, roepen symbolisch het licht op.

Deze tradities krijgen een bijzondere betekenis tijdens de lange nachten van december.

Het licht van Christus midden in de winter

Het feest van Sint-Lucia sluit naadloos aan bij de spiritualiteit van de advent.

Het herinnert ons eraan dat Jezus het licht van de wereld is.

Te midden van moeilijkheden, beproevingen en onzekerheden nodigt het christelijk geloof uit om de hoop te bewaren.

Sint-Lucia leert ons dat het licht van God zelfs in de donkerste tijden kan blijven schijnen.

9. 14 december: de heilige Johannes van het Kruis, meester in het geestelijk leven

Op 14 december gedenkt de Kerk de heilige Johannes van het Kruis, karmeliet en kerkleraar.

Hij werd in 1542 in Spanje geboren en is een van de grote figuren van de christelijke mystiek.

Samen met de heilige Teresa van Ávila nam hij deel aan de hervorming van de Karmelietenorde.

Een leven van gebed en onthechting

De heilige Johannes van het Kruis benadrukt de noodzaak om het hart te zuiveren om te groeien in de liefde voor God.

Zijn spirituele geschriften beschrijven de innerlijke beproevingen die een ziel kan doormaken op weg naar de vereniging met God.

Hij is onder meer de auteur van *De donkere nacht*, *Het geestelijk lied* en *De beklimming van de Karmel*.

Een spiritualiteit die bijzonder geschikt is voor de adventstijd

De adventstijd nodigt de gelovigen uit om zich innerlijk voor te bereiden op de komst van Christus.

De leer van de heilige Johannes van het Kruis herinnert ons eraan dat deze voorbereiding soms vraagt om stilte, het afzien van het overbodige en het terugvinden van het wezenlijke.

Zijn feestdag is een uitnodiging om het gebed te verdiepen en meer ruimte aan God te geven in ons leven.

10. Van 17 tot 23 december: de grote adventantifonen

Vanaf 17 december gaat de adventliturgie een periode in van meer directe voorbereiding op Kerstmis.

Deze laatste dagen worden gekenmerkt door de grote ‘O’-antifonen, die in de getijden worden gezongen of gereciteerd.

Wat zijn de grote ‘O’-antifonen?

Het zijn zeven aanroepingen gericht tot Christus.

Elke aanroeping neemt een bijbelse titel van de verwachte Messias over.

Ze worden traditioneel gebruikt van 17 tot en met 23 december, vóór het Magnificat van de vespers.

De zeven aanroepingen zijn:

• 17 december: O Wijsheid.

• 18 december: O Adonai.

• 19 december: O Tak van Isaï.

• 20 december: O Sleutel van David.

• 21 december: O Oosten.

• 22 december: O Koning der volken.

• 23 december: O Immanuel.

Deze aanroepingen drukken het wachten op de Verlosser en het verlangen naar zijn komst uit.

Een spirituele voorbereiding op Kerstmis

De laatste dagen van de advent nodigen christenen uit om hun gebed te intensiveren.

Men kan de verhalen over de Aankondiging, de Bezoeking en de geboorte van Jezus nog eens doorlezen.

Gezinnen kunnen ook de kerststal afmaken en een gebedsmoment voorbereiden voor kerstnacht.

11. 24 december: Kerstavond en de middernachtmis

24 december vormt het hoogtepunt van de adventstijd.

Gedurende de dag zetten de gelovigen hun spirituele voorbereiding voort.

’s Avonds beginnen dan de vieringen van de Geboorte van de Heer.

Waarom vieren we de kerstnachtmis ’s nachts?

De kerstnachtmis herinnert aan het verhaal uit het Evangelie volgens Lucas.

De herders waken op het veld wanneer de engelen hun de geboorte van de Verlosser aankondigen.

De nacht heeft ook een symbolische betekenis.

Ze verwijst naar de duisternis van de wereld waarin het licht van Christus gaat schijnen.

De traditie van de middernachtmis is al heel oud, maar tegenwoordig kunnen de vieringen ook eerder op de avond plaatsvinden.

Het verhaal van de geboorte van Jezus

Tijdens de nachtmis verkondigt de Kerk het kerstverhaal volgens Lucas.

Maria en Jozef bevinden zich in Bethlehem.

Maria brengt haar eerstgeboren zoon ter wereld, wikkelt hem in doeken en legt hem in een voerbak.

Herders krijgen het nieuws van deze geboorte te horen en gaan naar het kind toe.

Dit eenvoudige en diepzinnige verhaal vormt de kern van de kerstviering.

Een gebedsavond met het gezin

Voor of na de mis kunnen gezinnen samenkomen bij de kerststal.

Men kan een passage uit het Evangelie voorlezen, een kerstlied zingen of een gebed opzeggen.

In sommige gezinnen wordt het Kindje Jezus op de avond van 24 december in de kribbe gelegd.

Dit gebaar herinnert eraan dat de hele voorbereiding van de advent leidt tot de geboorte van de Verlosser.

12. 25 december: Kerstmis, het hoogfeest van de Geboorte van de Heer

Op 25 december viert de Kerk plechtig de geboorte van Jezus Christus.

Kerstmis is een van de belangrijkste feesten van het christelijk geloof.

Het herdenkt het mysterie van de Menswording: de eeuwige Zoon van God is mens geworden.

Waarom is Jezus in Bethlehem geboren?

Volgens het Evangelie van de heilige Lucas reizen Maria en Jozef naar Bethlehem ter gelegenheid van een volkstelling.

In deze stad, die wordt geassocieerd met koning David, komt Jezus ter wereld.

Zijn geboorte vervult, volgens de christelijke interpretatie van de Schrift, de messiaanse beloften die door de profeten waren aangekondigd.

De betekenis van de kribbe

Jezus wordt onder bescheiden omstandigheden geboren.

Hij ligt in een voerbak, bij gebrek aan ruimte in de zaal waar Maria en Jozef hadden kunnen verblijven.

Deze eenvoud heeft een diepe spirituele betekenis.

Ze herinnert eraan dat God ervoor kiest om in nederigheid onder de mensen te komen.

Christus wordt niet geboren te midden van rijkdom en macht.

Hij komt om de kwetsbaarheid van het menselijk bestaan te delen.

De kerstmissen

De katholieke liturgie kent verschillende vormen om de Geboorte te vieren.

De mis op de vooravond, de nachtmis, de dageraadmis en de dagmis bieden de gelegenheid om verschillende aspecten van het kerstmysterie te overdenken.

De dagmis bevat met name de proloog van het Evangelie volgens Johannes.

Deze tekst verkondigt dat het eeuwige Woord van God vlees is geworden en onder ons heeft gewoond.

Kerstmis, een feest van vrede en naastenliefde

De geboorte van Jezus nodigt christenen uit om te leven in liefde, broederschap en vrijgevigheid.

Cadeaus, maaltijden en familietradities kunnen deze vreugde tot uitdrukking brengen.

Maar ze mogen ons de religieuze betekenis van het feest niet doen vergeten.

Kerstmis herinnert ons eraan dat God de mensheid liefheeft en dat Hij iedereen oproept om Zijn liefde te aanvaarden.

13. 26 december: de heilige Stefanus, de eerste christelijke martelaar

De dag na Kerstmis viert de Kerk de heilige Stefanus, die wordt erkend als de eerste christelijke martelaar.

Zijn verhaal wordt verteld in het boek Handelingen van de Apostelen.

Wie was de heilige Stefanus?

Stefanus behoorde tot de zeven mannen die door de eerste christelijke gemeenschap waren gekozen om deel te nemen aan de dienst aan de gelovigen.

Hij onderscheidde zich door zijn geloof en zijn moed.

Zijn getuigenis wekte hevige tegenstand op.

Uiteindelijk werd hij veroordeeld en gestenigd.

Vergeving als kern van het martelaarschap

Op het moment van zijn dood bad Stefanus voor degenen die hem vervolgden.

Zijn houding doet denken aan die van Jezus aan het kruis.

Zo getuigt hij van een liefde die geweld en haat kan overstijgen.

Waarom volgt zijn feestdag onmiddellijk op Kerstmis?

De nabijheid tussen Kerstmis en het feest van de heilige Stefanus heeft een sterke spirituele betekenis.

Op 25 december viert de Kerk de geboorte van Christus.

Op 26 december eert zij een discipel die zijn leven voor Hem heeft gegeven.

Deze opeenvolging herinnert eraan dat het volgen van Jezus soms de moed vereist om te getuigen en zichzelf op te offeren.

14. 27 december: de heilige Johannes, apostel en evangelist

Op 27 december viert de Kerk de heilige Johannes, apostel en evangelist.

In de christelijke traditie wordt hij vooral in verband gebracht met het Evangelie volgens Johannes, de Johannesbrieven en het boek Openbaring, hoewel de historische toeschrijving van deze geschriften nog onderwerp van onderzoek is.

De leerling die Jezus liefhad

Volgens de overlevering wordt de heilige Johannes geïdentificeerd met de geliefde leerling die in het vierde evangelie wordt genoemd.

Hij wordt voorgesteld als een bevoorrechte getuige van het leven van Jezus.

Aan de voet van het kruis vertrouwt Jezus zijn moeder toe aan de geliefde leerling.

Deze episode neemt een belangrijke plaats in binnen de mariale spiritualiteit.

De heilige Johannes en het mysterie van Kerstmis

De proloog van het Evangelie volgens de heilige Johannes wordt voorgelezen tijdens de mis op eerste kerstdag.

Daarin wordt Jezus voorgesteld als het eeuwige Woord van God.

De heilige Johannes nodigt ons zo uit om te begrijpen dat het Kind dat in Bethlehem is geboren veel meer is dan een historische figuur.

Hij is de Zoon van God die is gekomen om ons menselijk lot te delen.

De apostel van de liefde

De geschriften van Johannes leggen bijzondere nadruk op de liefde van God en de broederlijke liefde.

Ze herinneren eraan dat het christelijk geloof zich moet vertalen in concrete naastenliefde.

Met Kerstmis krijgt deze boodschap een bijzondere weerklank.

15. 28 december: de Onschuldige Kinderen, martelaren van Bethlehem

Op 28 december herdenkt de Kerk de Onschuldige Kinderen.

Dit feest herdenkt de kinderen van Bethlehem die op bevel van koning Herodes werden gedood, volgens het verslag in het Evangelie van de heilige Matteüs.

Het bijbelverhaal

Na het bezoek van de wijzen probeert Herodes het kind uit de weg te ruimen, dat hij als een bedreiging voor zijn macht beschouwt.

Het evangelie vertelt dat hij de dood van de jonge jongens in Bethlehem en omgeving beveelt.

Jozef, die in een droom gewaarschuwd werd, neemt Maria en Jezus mee en vlucht naar Egypte.

Waarom eert de Kerk de Onschuldige Kinderen?

De christelijke traditie ziet in deze kinderen onschuldige slachtoffers die verbonden zijn met het mysterie van Christus.

Hun nagedachtenis herinnert aan het lijden van de meest kwetsbaren en aan het belang van het verdedigen van de waardigheid van elk menselijk leven.

Dit feest nodigt ons in het bijzonder uit om te bidden voor kinderen die het slachtoffer zijn van oorlog, geweld, armoede en vervolging.

Het herinnert ons er ook aan dat de geboorte van Jezus plaatsvond in een wereld die getekend was door lijden, maar dat Christus kwam om daar de hoop op verlossing te brengen.

16. Het feest van de Heilige Familie: Jezus, Maria en Jozef, voorbeelden voor het gezinsleven

Het feest van de Heilige Familie van Jezus, Maria en Jozef wordt gevierd op de zondag in de octaaf van Kerstmis, of op 30 december wanneer Kerstmis op een zondag valt.

In 2026 wordt het feest van de Heilige Familie gevierd op zondag 27 december.

Deze viering nodigt christenen uit om stil te staan bij het gezinsleven van Jezus in Nazareth.

De Heilige Familie in de evangeliën

De evangeliën vertellen verschillende episodes uit de kindertijd van Jezus.

Ze vermelden met name de vlucht naar Egypte, de terugkeer naar Nazareth en de aanwezigheid van Jezus in de Tempel van Jeruzalem toen hij twaalf jaar oud was.

Deze verhalen laten zien dat Jezus opgroeide in een menselijk gezin, omringd door de liefde en bescherming van Maria en Jozef.

Maria, toonbeeld van vertrouwen

De Maagd Maria aanvaardt de wil van God in geloof.

Zij begeleidt Jezus vanaf zijn geboorte tot aan de gebeurtenissen in zijn openbare leven.

Zij is een toonbeeld van moederlijke liefde, trouw en gebed.

Jozef, toonbeeld van bescherming en verantwoordelijkheid

De heilige Jozef waakt over Maria en Jezus.

Hij aanvaardt de verantwoordelijkheden die hem worden toevertrouwd en handelt moedig.

Hij herinnert ons aan het belang van werk, trouw en de bescherming van het gezin.

Jezus en het gezinsleven

Terwijl Hij opgroeit in Nazareth, deelt Jezus het dagelijkse leven van een gezin.

Het feest van de Heilige Familie herinnert ons er zo aan dat de gewone handelingen van het gezinsleven wegen naar heiligheid kunnen worden.

Liefde, geduld, vergeving en onderlinge hulp zijn allemaal essentiële waarden die in christelijke gezinnen moeten worden gekoesterd.

17. 31 december: Sint-Silvester en de dankzegging voor het afgelopen jaar

Op 31 december herdenkt de Kerk Sint-Silvester I, paus in de 4e eeuw.

Zijn pontificaat vond plaats in een belangrijke periode in de geschiedenis van het christendom, na de wettelijke erkenning van de christelijke eredienst in het Romeinse Rijk.

Wie was Sint-Silvester?

Sint Sylvester werd in 314 bisschop van Rome.

Hij oefende zijn ambt uit tijdens het bewind van keizer Constantijn.

Deze periode wordt gekenmerkt door ingrijpende veranderingen in de relaties tussen de Kerk en het Romeinse Rijk.

Zijn pontificaat valt met name samen met de bouw van grote christelijke bouwwerken in Rome.

31 december, een moment om God te danken

Naast de herdenking van de heilige Silvester is de laatste dag van het kalenderjaar vaak een gelegenheid voor dankvieringen.

In sommige parochies komen de gelovigen bijeen om God te danken voor de genade die zij gedurende het jaar hebben ontvangen.

Het zingen van het Te Deum, een traditionele lofzang, kan dit gebed begeleiden.

Deze dag nodigt ook uit om de ondervonden moeilijkheden aan God toe te vertrouwen en het nieuwe jaar met vertrouwen voor te bereiden.

18. De kalender van de belangrijkste katholieke feesten in december 2026

Hieronder volgen de belangrijkste vieringen van de maand december, met de data van de zondagen van de advent en het feest van de Heilige Familie voor het jaar 2026.

Sommige gedenkdagen van heiligen worden liturgisch niet gevierd wanneer ze samenvallen met een zondag in de adventstijd of een feest van hogere rang.

19. Hoe kunnen we de maand december op christelijke wijze beleven?

December kan een echte tijd van geestelijke vernieuwing worden.

Te midden van de voorbereidingen op Kerstmis is het belangrijk om ruimte te behouden voor gebed, stilte en naastenliefde.

Je hart voorbereiden tijdens de advent

Elke dag kun je een paar minuten besteden aan het lezen van het evangelie of aan een persoonlijk gebed.

De voorbereiding op Kerstmis mag zich niet beperken tot versieringen en cadeaus.

Het is bovenal een uitnodiging om Jezus in je leven te verwelkomen.

Deel nemen aan de grote vieringen

Het hoogfeest van de Onbevlekte Ontvangenis, de kerstmissen en het feest van de Heilige Familie zijn bijzondere momenten in het christelijke leven.

Door aan deze vieringen deel te nemen, krijg je een beter begrip van de mysteries van het geloof.

Het sacrament van de verzoening herontdekken

De adventstijd is een bijzonder gunstige periode om Gods vergeving te ontvangen.

Door de biecht kun je je hart innerlijk voorbereiden op de geboorte van de Verlosser.

Naastenliefde in je gezin in praktijk brengen

Kerstmis nodigt uit tot vrijgevigheid.

Je kunt een pakketje samenstellen voor iemand in nood, een bejaarde bezoeken of een cadeau geven aan een kansarm kind.

Deze gebaren herinneren ons eraan dat het christelijk geloof zich moet vertalen in daden van liefde.

Christelijke tradities doorgeven aan kinderen

De kerststal, de adventskrans, de kerstliederen en de bijbelverhalen stellen kinderen in staat om geleidelijk de betekenis van de geboorte van Jezus te ontdekken.

Ouders kunnen uitleggen dat Kerstmis in de eerste plaats de geboorte van Jezus viert.

Familietradities worden zo echte dragers van de geloofsoverdracht.

20. Een gebed om de maand december in het geloof te beleven

Heer Jezus,

In deze maand december bereiden wij ons hart voor op de viering van Uw geboorte.

Leer ons de adventstijd door te brengen in geduld, gebed en hoop.

Geef ons, naar het voorbeeld van de Maagd Maria, een hart dat openstaat voor Uw wil.

Leer ons, samen met de heilige Jozef, trouw, moed en vertrouwen.

Maak ons, naar het voorbeeld van de heilige Nicolaas, vrijgevig jegens hen die in nood verkeren.

Moge het licht van de heilige Lucia ons herinneren aan Uw aanwezigheid te midden van onze moeilijkheden.

Bescherm onze gezinnen en sta de eenzamen, zieken en mensen in nood bij.

Help ons in deze kersttijd de ware betekenis van het feest te herontdekken.

Mogen onze huizen plaatsen van vrede, vergeving en naastenliefde worden.

En wanneer wij het Kindje Jezus in de kribbe aanschouwen, laat dan de vreugde van Uw liefde in ons groeien.

Amen.

Conclusie: december, een maand om het licht van Christus te verwelkomen

De maand december is een van de rijkste periodes van het katholieke liturgische jaar.

Hij begint met de verwachting van de advent en leidt de gelovigen geleidelijk naar de vreugde van Kerstmis.

De feesten van Sint-Nicolaas, Sint-Ambrosius, Sint-Lucia en Sint-Jan van het Kruis herinneren ons aan het belang van naastenliefde, trouw en het innerlijke leven.

De grote mariale feesten, met name de Onbevlekte Ontvangenis en Onze-Lieve-Vrouw van Guadalupe, belichten de essentiële plaats van de Maagd Maria in de heilsgeschiedenis.

Dan komt Kerstmis, wanneer de Kerk het mysterie van de Menswording viert.

In de eenvoud van een kribbe in Bethlehem komt de Zoon van God ons menselijk lot delen om ons het heil te brengen.

De dagen daarna zetten deze vreugde voort door de herdenking van de eerste getuigen van Christus en de viering van de Heilige Familie.

Ten slotte nodigt 31 december de christenen uit om dank te betuigen voor het afgelopen jaar en de toekomst aan God toe te vertrouwen.

Door al deze feesten heen leert december ons dat het christelijk geloof een weg van hoop is.

Het licht van Christus verlicht de duisternis.

De geboorte van Jezus herinnert ons eraan dat God de mensheid nooit in de steek laat.

En de heiligen laten ons zien dat iedereen op deze liefde kan reageren door een leven van gebed, trouw en naastenliefde.

De maand december op christelijke wijze beleven betekent dus je hart voorbereiden om Jezus te verwelkomen, de vreugde van zijn geboorte herontdekken en zijn liefde ons dagelijks leven laten veranderen.