De geboorte van Jezus in de Bijbel: het kerstverhaal en de betekenis ervan voor christenen

Elk jaar, op 25 december, vieren christenen over de hele wereld Kerstmis, een van de belangrijkste feesten op de liturgische kalender. Achter de kerstverlichting, de kerststallen, de liederen en de familietradities schuilt een fundamentele gebeurtenis van het christelijk geloof: de geboorte van Jezus Christus in Bethlehem, zoals die in de Bijbel wordt verteld.

Meer dan tweeduizend jaar geleden, in een gebied dat toen onder de heerschappij van het Romeinse Rijk stond, werd een kind geboren in bescheiden omstandigheden. Zijn moeder, Maria, wikkelt hem in doeken en legt hem in een voerbak. Herders komen hem bezoeken nadat ze de boodschap van een engel hebben ontvangen. Later gaan wijzen uit het Oosten op weg om hem eer te bewijzen.

Voor christenen is dit kind niet zomaar een figuur uit de geschiedenis. Hij is de Zoon van God, de door de profeten aangekondigde Messias, die onder de mensen is gekomen om hen verlossing te brengen.

De evangeliën van Matteüs en Lucas vertellen ons over de belangrijkste gebeurtenissen rond zijn geboorte. Hun verhalen, die verschillend maar in de christelijke traditie complementair zijn, stellen ons in staat het mysterie van de Geboorte te ontdekken en te begrijpen waarom Kerstmis zo’n belangrijke plaats inneemt in het leven van de Kerk.

Waarom werd Jezus in Bethlehem geboren? Hoe kwam de Maagd Maria te weten dat zij zijn moeder zou worden? Waarom hebben de engelen zijn geboorte aan de herders aangekondigd? Wie waren de wijzen uit het Oosten? En wat leert het bijbelse kerstverhaal ons vandaag de dag?

Om deze vragen te beantwoorden, keren we terug naar de bijbelteksten en volgen we de gebeurtenissen die leiden tot de geboorte van de Verlosser.

1. De geboorte van Jezus: welke passages uit de Bijbel vertellen over Kerstmis?

De geboorte van Jezus wordt voornamelijk beschreven in twee boeken van het Nieuwe Testament: het Evangelie volgens Matteüs en het Evangelie volgens Lucas.

Deze twee verhalen beschrijven niet precies dezelfde gebeurtenissen of dezelfde details. Elk verhaal belicht een specifiek aspect van de komst van Christus.

Het Evangelie volgens Lucas: van de aankondiging tot het bezoek van de herders

De eerste twee hoofdstukken van het Evangelie volgens Lucas vertellen met name over de aankondiging van de geboorte van Johannes de Doper, de aankondiging aan Maria, de Bezoeking, de geboorte van Jezus in Bethlehem en de aanbidding door de herders.

Lucas besteedt veel aandacht aan de Maagd Maria, aan haar geloof en aan de manier waarop zij de goddelijke wil aanvaardt.

Hij beschrijft ook de bescheiden omstandigheden van de geboorte van Jezus en de vreugde van de herders die de Verlosser ontdekken.

In dit evangelie staat het verhaal dat traditioneel tijdens de kerstnachtmis wordt voorgelezen.

Het evangelie volgens de heilige Matteüs: Jozef, de ster en de wijzen

De eerste twee hoofdstukken van het Evangelie volgens de heilige Matteüs beschrijven de stamboom van Jezus, de aankondiging aan Jozef, de geboorte van Christus, het bezoek van de wijzen, de vlucht naar Egypte en de terugkeer van de Heilige Familie.

De heilige Matteüs legt bijzondere nadruk op de vervulling van de Geschriften en op de plaats van Jezus in de geschiedenis van het volk van Israël.

Zijn verhaal toont aan dat Jezus de verwachte Messias is, afstammend van David.

En de evangeliën van Marcus en Johannes?

Het Evangelie volgens de heilige Marcus bevat geen verslag van de kindertijd van Jezus. Het begint met de prediking van Johannes de Doper en het begin van de openbare bediening van Christus.

Ook het Evangelie volgens Johannes vertelt niet over de geboorte in Bethlehem in de vorm van een historisch verhaal.

Het biedt echter een essentiële theologische beschouwing over de incarnatie, met name in de proloog:

„ En het Woord is vlees geworden en heeft onder ons gewoond.” (Johannes 1, 14)

Deze uitspraak drukt de kern van het mysterie van Kerstmis uit: de eeuwige Zoon van God heeft onze menselijke natuur aangenomen.

2. Vóór de geboorte van Jezus: de profeten kondigen de komst van de Messias aan

Om Kerstmis in de Bijbel te begrijpen, moeten we ver vóór de geboorte van Jezus teruggaan.

Het Oude Testament vertelt het verhaal van het Verbond tussen God en het volk van Israël.

Door de eeuwen heen kondigen de profeten een verlossend ingrijpen van God aan en voeden zij de hoop op een Messias.

In de christelijke interpretatie van de Schrift vinden veel van deze teksten hun vervulling in Jezus Christus.

De profeet Jesaja kondigt een groot licht aan

Het boek Jesaja bevat een passage die bijzonder belangrijk is in de kerstliturgie.

De profeet kondigt aan dat een volk dat in duisternis gehuld is, een groot licht zal zien.

Hij verwijst ook naar de geboorte van een kind dat in verband wordt gebracht met vrede en koningschap.

Deze passage, te vinden in Jesaja 9, wordt traditioneel gelezen in het licht van de geboorte van Christus.

Voor christenen is Jezus degene die het licht van God naar de wereld brengt en een weg van vrede en verlossing baant.

De profeet Micha en de stad Bethlehem

De profeet Micha noemt Bethlehem als de plaats waaruit een leider zal voortkomen die bestemd is om Israël te leiden.

Deze profetie, te vinden in Micha 5, neemt een belangrijke plaats in in het Evangelie volgens Matteüs.

Wanneer de wijzen in Jeruzalem aankomen en vragen waar de koning van de Joden geboren zal worden, noemen de schriftgeleerden juist Bethlehem.

Zo wordt dit kleine stadje in het bijbelverhaal de plaats waar de messiaanse beloften in vervulling gaan.

Waarom wordt Jezus de zoon van David genoemd?

In de evangeliën wordt Jezus voorgesteld als afstammeling van koning David.

Deze afstamming heeft een diepe religieuze betekenis.

God had David beloofd dat zijn nageslacht een bijzondere plaats zou innemen in de heilsgeschiedenis.

Door Jezus voor te stellen als de afstammeling van David, benadrukken de evangelisten dat hij de door Israël verwachte Messias is.

Bethlehem, de stad die met koning David wordt geassocieerd, krijgt daardoor een bijzondere betekenis in het kerstverhaal.

3. De aankondiging: de engel Gabriël kondigt aan Maria aan dat zij de moeder van Jezus zal worden

Het verhaal van de geboorte van Jezus begint, in het Evangelie volgens Lucas, met een buitengewone ontmoeting.

In de stad Nazareth, in Galilea, woont een jonge vrouw genaamd Maria.

Zij is verloofd met Jozef, een man uit het huis van David.

Op een dag zendt God de engel Gabriël naar haar toe.

De boodschap van de engel Gabriël

De engel kondigt aan Maria aan dat zij genade heeft gevonden bij God en dat zij een zoon zal verwekken.

Dit kind zal de naam Jezus krijgen.

Gabriël openbaart haar ook dat haar zoon groot zal zijn en dat hij Zoon van de Allerhoogste zal worden genoemd.

Maria is verontrust door deze aankondiging.

Ze probeert te begrijpen hoe zoiets kan gebeuren.

De engel legt haar uit dat deze bevruchting het werk van de Heilige Geest zal zijn.

Het ‘ja’ van Maria: een daad van geloof en vertrouwen

Maria aanvaardt vrijwillig de opdracht die God haar toevertrouwt.

Ze antwoordt:

„Zie, ik ben de dienstmaagd van de Heer; laat mij geschieden naar uw woord. ” (Lucas 1, 38)

Dit antwoord vormt een fundamenteel moment in de heilsgeschiedenis.

In de katholieke traditie wordt de instemming van Maria beschouwd als een daad van geloof, nederigheid en volledig vertrouwen in God.

Maria weet nog niet welke moeilijkheden haar te wachten staan.

Toch stemt ze ermee in om de Zoon van God te ontvangen en deel te nemen aan het mysterie van de Menswording.

Haar houding wordt een voorbeeld voor alle christenen.

Waarom is de Aankondiging belangrijk voor Kerstmis?

Het kerstfeest viert de geboorte van Jezus, maar het mysterie van de Menswording begint al bij zijn conceptie.

De Aankondiging, die in de liturgische kalender op 25 maart wordt gevierd, herdenkt het moment waarop de Zoon van God vlees wordt in de schoot van de Maagd Maria.

Negen maanden later, op 25 december, viert de Kerk zijn geboorte.

Deze twee feesten zijn dus nauw met elkaar verbonden.

4. De Visitatie: Maria ontmoet haar nicht Elisabeth

Na de Annunciatie gaat Maria op bezoek bij haar familielid Elisabeth, die ook in verwachting is van een kind.

Dit kind zal Johannes de Doper zijn.

Het Evangelie volgens Lucas vertelt dat, wanneer Maria aankomt en Elisabeth begroet, het kind in de schoot van zijn moeder opspringt.

Elisabeth, vervuld van de Heilige Geest, herkent de bijzondere zegen die aan Maria is geschonken.

Maria spreekt het Magnificat uit

Als antwoord richt Maria een prachtig lofgebed tot God: het Magnificat.

Daarin dankt zij de Heer voor de wonderen die Hij verricht en verkondigt zij Zijn barmhartigheid jegens de nederigen.

Dit loflied neemt vandaag de dag een belangrijke plaats in binnen het dagelijkse gebed van de Kerk, met name tijdens de vespers.

Het drukt de vreugde van Maria uit over de vervulling van de goddelijke beloften.

Een ontmoeting die al de vreugde van Kerstmis aankondigt

De Visitatie laat zien dat de komst van Jezus al vóór zijn geboorte een bron van vreugde is.

Het herinnert ons ook aan het belang van naastenliefde.

Maria, die zelf in verwachting is, gaat op weg naar Elisabeth.

Zij leert ons dat waar geloof zich ook uit in dienstbaarheid en aandacht voor anderen.

5. De heilige Jozef: de man die was uitverkoren om Maria en Jezus te beschermen

In het Evangelie volgens Matteüs neemt de heilige Jozef een essentiële plaats in.

Jozef wordt voorgesteld als een rechtvaardige man, verloofd met Maria.

Wanneer hij verneemt dat zij in verwachting is, wordt hij geconfronteerd met een situatie die hij niet begrijpt.

Hij overweegt dan om in alle stilte van haar te scheiden.

Maar God grijpt in.

De engel verschijnt aan Jozef in een droom

Een engel van de Heer verschijnt aan Jozef terwijl hij slaapt.

Hij vraagt hem niet bang te zijn om Maria bij zich in huis te nemen.

Hij onthult hem dat het kind dat zij draagt van de Heilige Geest is.

De engel vraagt hem ook om het kind de naam Jezus te geven.

Deze naam heeft een bijzondere betekenis, want hij wordt geassocieerd met de verlossing die God zijn volk brengt.

De stille gehoorzaamheid van Jozef

Als hij wakker wordt, doet Jozef wat de engel hem heeft gevraagd.

Hij neemt Maria in huis en aanvaardt de taak om voor haar en het kind te zorgen.

Het evangelie vermeldt geen enkele uitspraak van Jozef.

Toch getuigen zijn daden van een diep geloof.

Hij luistert naar God, vertrouwt op Hem en handelt moedig.

In de christelijke traditie wordt de heilige Jozef dan ook erkend als een toonbeeld van trouw, verantwoordelijkheid en gezinsliefde.

6. De reis van Nazareth naar Bethlehem: waarom moeten Maria en Jozef vertrekken?

Het Evangelie volgens Lucas plaatst de geboorte van Jezus in de context van een volkstelling die onder keizer Augustus was afgekondigd.

Jozef, die tot het huis en het geslacht van David behoort, reist van Nazareth naar Bethlehem, in Judea.

Maria vergezelt hem terwijl zij in verwachting is van haar kind.

Bethlehem, de stad van David

Bethlehem is een kleine stad ten zuiden van Jeruzalem.

Het neemt een belangrijke plaats in de bijbelse geschiedenis in, omdat het wordt geassocieerd met koning David.

In het verhaal van Lucas maakt de reis van Jozef het mogelijk om de geboorte van Jezus in deze stad te situeren.

Voor christenen herinnert deze geboorte in Bethlehem aan de vervulling van de messiaanse beloften.

Een reis onder bescheiden omstandigheden

De Bijbel geeft geen gedetailleerde beschrijving van de reis van Maria en Jozef.

Met name wordt niet vermeld welk vervoermiddel werd gebruikt.

De voorstelling van Maria die op een ezel reist, behoort tot de christelijke iconografische traditie, maar wordt niet expliciet genoemd in de evangeliën.

Het bijbelse verhaal nodigt ons vooral uit om stil te staan bij de eenvoud van de omstandigheden waarin de Verlosser ter wereld komt.

We moeten ook een onderscheid maken tussen de theologische boodschap van de tekst en de historische vragen over de volkstelling en de chronologie ervan, waarover onder deskundigen nog steeds discussie bestaat.

7. De geboorte van Jezus in Bethlehem: het kerstverhaal volgens Lucas

In het Evangelie volgens Lucas, hoofdstuk 2, staat het bekendste verhaal over de geboorte van Jezus.

Terwijl Maria en Jozef in Bethlehem zijn, breekt het moment van de geboorte aan.

Maria brengt haar eerstgeboren zoon ter wereld.

Ze wikkelt hem in doeken en legt hem in een voerbak, omdat er voor hen geen plaats was in de herberg waar ze hadden kunnen overnachten.

Deze paar regels, van grote eenvoud, vormen de kern van het bijbelse kerstverhaal.

Waarom ligt Jezus in een voerbak?

Een voerbak is een bak waarin het voer voor dieren wordt gedaan.

Het feit dat Jezus daarin ligt, benadrukt de bescheiden omstandigheden van zijn geboorte.

De Bijbel beschrijft niet precies het gebouw waarin hij geboren is.

De voorstellingen van een stal of een grot zijn in de christelijke traditie ontstaan.

De aanwezigheid van de voerbak heeft er natuurlijk toe bijgedragen dat de geboorte van Jezus wordt geassocieerd met een plek waar dieren waren.

Maar de kern van de bijbelse boodschap ligt elders.

De Zoon van God komt in eenvoud en armoede ter wereld.

De grootheid van God geopenbaard in de kwetsbaarheid van een kind

De geboorte van Jezus vormt een opvallend contrast.

Hij die door christenen wordt erkend als de eeuwige Zoon van God, verschijnt in de gedaante van een pasgeborene.

Hij is afhankelijk van de liefde en zorg van zijn moeder.

Hij toont zijn macht niet door rijkdom, wapens of eerbewijzen.

Hij presenteert zich in nederigheid.

Deze geboorte onthult ons een essentieel aspect van het christelijk geloof: God kiest ervoor om dicht bij de mensheid te komen door haar lot ten volle te delen.

De armoede van Bethlehem en de kerstboodschap

De kribbe van Bethlehem herinnert ons eraan dat de waardigheid van een mens niet afhangt van zijn rijkdom.

De geboorte van Christus nodigt christenen uit om op een andere manier naar arme, kwetsbare of gemarginaliseerde mensen te kijken.

Zij leert ons ook dat de grootste uitingen van liefde zich kunnen voordoen in de eenvoudigste omstandigheden.

Met Kerstmis roept de Kerk de gelovigen dan ook op om degenen die lijden, degenen die in eenzaamheid leven en degenen die het nodige ontberen, niet te vergeten.

8. De aankondiging aan de herders: het goede nieuws van Kerstmis voor iedereen

In de omgeving van Bethlehem brengen herders de nacht door in de velden om hun kudden te bewaken.

Plotseling verschijnt er een engel van de Heer aan hen.

De glorie van God omhult hen met licht.

De herders worden door ontzag bevangen.

Maar de engel stelt hen gerust en kondigt hun grote vreugde aan: er is zojuist een Verlosser geboren in de stad van David.

Waarom zijn de herders de eersten die hiervan op de hoogte worden gebracht?

In het verhaal van de heilige Lucas nemen de herders een bijzondere plaats in.

Het zijn eenvoudige mannen, die van hun werk leven.

De keuze voor deze eerste ontvangers van de boodschap heeft een diepe spirituele betekenis.

Het herinnert eraan dat de komst van Christus alle mensen aangaat, ongeacht hun rijkdom of sociale positie.

De door God aangekondigde verlossing is niet voorbehouden aan de machtigen.

Het wordt aan de hele mensheid aangeboden.

Het gezang van de engelen

Na de aankondiging aan de herders verschijnt een menigte engelen die God loven.

Hun gezang verbindt de goddelijke glorie met de vrede die aan de mensen wordt geschonken.

Deze lofprijzing ligt ten grondslag aan het Gloria dat in de katholieke liturgie wordt gezongen.

Tijdens de kerstmis krijgt dit lied een bijzonder plechtige lading.

Het herinnert eraan dat de geboorte van Jezus een bron van vreugde is voor de hemel en voor de aarde.

9. De herders gaan naar Bethlehem om het Kind Jezus te aanbidden

Nadat ze de boodschap van de engelen hebben gehoord, besluiten de herders naar Bethlehem te gaan.

Ze willen de gebeurtenis zien die hun zojuist is aangekondigd.

Ze vinden Maria, Jozef en het pasgeboren kindje, liggend in een kribbe.

Het verhaal van de heilige Lucas vermeldt dat ze vertellen wat hun over het kind is geopenbaard.

Iedereen die hen hoort, is verbaasd.

Het geloof van de herders: luisteren, geloven en handelen

De herders geven ons een voorbeeld van eenvoudig en spontaan geloof.

Ze luisteren naar de boodschap van God.

Ze vertrouwen op Hem.

Vervolgens gaan ze op weg.

Deze houding kan worden gezien als een model voor het christelijke leven.

Geloof bestaat niet alleen uit het horen van het Woord van God.

Het nodigt ook uit om er met daden op te reageren.

Maria bewaart deze gebeurtenissen in haar hart

Het Evangelie benadrukt een bijzondere houding van de Maagd Maria.

Terwijl de herders vertellen over de wonderen die hun zijn aangekondigd, bewaart Maria deze gebeurtenissen en overpeinst ze in haar hart.

Deze houding drukt de diepgang van haar geloof uit.

Maria probeert niet alles onmiddellijk te verklaren.

Ze omarmt het mysterie en overpeinst het in stilte.

Met Kerstmis nodigt ze ons uit om hetzelfde te doen: de tijd nemen om na te denken over de geboorte van Jezus, los van de drukte van de feestelijkheden.

10. De ster van Bethlehem en het bezoek van de wijzen uit het Oosten

Het Evangelie volgens Matteüs vertelt dat na de geboorte van Jezus wijzen uit het Oosten in Jeruzalem aankomen.

Zij verklaren een ster te hebben gezien die verband houdt met de geboorte van de koning der Joden.

Zij willen hem eer bewijzen.

Koning Herodes, verontrust door dit nieuws, ondervraagt de hogepriesters en de schriftgeleerden.

Zij vertellen hem dat de Messias in Bethlehem geboren zal worden.

Wie waren de drie wijzen eigenlijk?

Het evangelie spreekt over wijzen uit het Oosten.

Er wordt niet vermeld dat zij koningen waren.

Ook wordt hun aantal of hun namen niet genoemd.

De christelijke traditie heeft hen gaandeweg afgebeeld als drie koningen, genaamd Caspar, Melchior en Balthazar.

Het getal drie wordt met name in verband gebracht met de drie geschenken die in het Evangelie worden genoemd.

De magiërs worden doorgaans gezien als geleerden of wijzen uit oosterse streken.

Hun aanwezigheid heeft een universele betekenis.

Zij vertegenwoordigen de volken die Jezus komen erkennen als de Messias.

Wat symboliseert de ster van Bethlehem?

De ster leidt de wijzen naar de plaats waar Jezus zich bevindt.

In de christelijke traditie symboliseert zij het licht dat de mensen naar Christus leidt.

Zij herinnert eraan dat God zich openbaart aan hen die Hem oprecht zoeken.

De precieze aard van de ster die in het Evangelie wordt genoemd, blijft onzeker.

Er zijn verschillende astronomische hypothesen naar voren gebracht, maar geen enkele maakt het mogelijk om de beschreven gebeurtenis met zekerheid vast te stellen.

Het belangrijkste aan het verhaal is de religieuze betekenis ervan: de wijzen worden naar de Verlosser geleid.

11. Goud, wierook en mirre: de betekenis van de geschenken van de wijzen

Wanneer de wijzen Jezus vinden, werpen zij zich voor Hem neer en bieden Hem hun geschenken aan.

Het evangelie noemt drie geschenken: goud, wierook en mirre.

In de christelijke traditie heeft elk geschenk een symbolische betekenis.

Goud: Jezus is koning

Goud is een edelmetaal dat van oudsher wordt geassocieerd met koningschap.

Door Jezus goud aan te bieden, erkennen de drie koningen symbolisch zijn koninklijke waardigheid.

Maar het koningschap van Christus is geen koningschap dat gebaseerd is op politieke heerschappij.

Het is verbonden met waarheid, gerechtigheid en liefde.

Wierook: Jezus is God

Wierook wordt al sinds de oudheid gebruikt bij religieuze rituelen.

De opstijgende rook roept associaties op met gebed en aanbidding.

In de traditionele christelijke interpretatie herinnert de wierook die aan Jezus wordt aangeboden aan zijn goddelijkheid.

Mirre: Jezus deelt ons menselijk lot

Mirre is een aromatische hars die met name in parfums en oude begrafenisrituelen wordt gebruikt.

In de christelijke traditie kondigt het symbolisch de Passie en de dood van Christus aan.

Dit geschenk herinnert eraan dat het Kind van Bethlehem is gekomen om een heilsmissie te volbrengen die via het Kruis en de Verrijzenis zal verlopen.

Het bezoek van de wijzen en Driekoningen

De Kerk viert in het bijzonder de openbaring van Christus aan de volken tijdens het feest van Driekoningen.

Dit feest is een voortzetting van het mysterie van Kerstmis.

Het herinnert eraan dat Jezus niet voor één volk is gekomen, maar voor de hele mensheid.

12. Koning Herodes en de vlucht naar Egypte: de eerste beproevingen van de Heilige Familie

Het verhaal van de heilige Matteüs houdt niet op bij het bezoek van de wijzen.

Het vertelt ook over de gevaren waarmee de Heilige Familie te maken krijgt.

Herodes, die bang is voor de opkomst van een rivaal, probeert het kind te doden.

Een engel waarschuwt Jozef in een droom en vraagt hem om met Maria en Jezus naar Egypte te vertrekken.

Jozef beschermt het Kind Jezus

Jozef gehoorzaamt onmiddellijk.

Hij neemt het kind en zijn moeder mee en gaat op weg.

Deze vlucht herinnert eraan dat Jezus al vanaf de eerste jaren van zijn leven onveiligheid en ballingschap heeft gekend.

De Heilige Familie wordt zo voor christenen een figuur die bijzonder dicht bij ontheemde, vervolgde of gedwongen te vluchten gezinnen staat.

De moord op de Onschuldige Kinderen

Het Evangelie volgens Matteüs vermeldt dat Herodes opdracht geeft om de jonge jongetjes in Bethlehem en omgeving te doden.

Deze gebeurtenis staat in de christelijke traditie bekend als de moord op de Onschuldige Kinderen.

De katholieke kerk herdenkt de Onschuldige Kinderen op 28 december.

Dit verhaal herinnert aan het geweld waarvan de meest kwetsbaren het slachtoffer kunnen worden.

Het roept christenen ook op om de waardigheid en het leven van kinderen te verdedigen.

De terugkeer naar Nazareth

Na de dood van Herodes ontvangt Jozef opnieuw een waarschuwing in een droom.

Hij keert met Maria en Jezus terug naar het land Israël.

Het gezin vestigt zich uiteindelijk in Nazareth.

In deze stad zal Jezus opgroeien voordat hij zijn openbare bediening begint.

13. Het mysterie van de incarnatie: waarom heeft God ervoor gekozen mens te worden?

De geboorte van Jezus kan niet louter worden opgevat als een familiale of historische gebeurtenis.

Voor christenen onthult deze gebeurtenis een van de grootste mysteries van het geloof: de incarnatie.

Deze term betekent dat de eeuwige Zoon van God een ware menselijke natuur heeft aangenomen.

Jezus wordt door de Kerk erkend als ware God en ware mens.

God komt de mensheid tegemoet

In het christelijk geloof blijft God niet ver van de mensen verwijderd.

Hij kiest ervoor hun bestaan te delen.

In Jezus ervaart Hij de geboorte, het opgroeien, het werken, de vermoeidheid, de menselijke relaties en het lijden.

Deze nabijheid getuigt van Zijn liefde.

Kerstmis herinnert ons er zo aan dat God niet onverschillig staat tegenover het menselijk lot.

Jezus komt om verlossing te brengen

De naam Jezus is verbonden met de verlossingsmissie die God Hem toevertrouwt.

In het Evangelie volgens Matteüs kondigt de engel aan Jozef aan dat het kind zijn volk van zijn zonden zal verlossen.

De geboorte van Christus is dus nauw verbonden met zijn toekomstige missie.

Het Kind van Bethlehem is degene die het Rijk van God zal aankondigen, de mensen tot bekering zal oproepen en zijn leven zal geven voor hun verlossing.

Emmanuel: God met ons

In het Evangelie volgens Matteüs wordt Jezus ook in verband gebracht met de naam Emmanuel.

Deze naam betekent ‘God met ons’.

Het drukt op prachtige wijze het mysterie van Kerstmis uit.

God maakt Zichzelf aanwezig te midden van de mensen.

Hij deelt hun geschiedenis en opent voor hen een weg naar gemeenschap met Hem.

14. De geboorte van Jezus en de vredesboodschap van Kerstmis

Het bijbelse kerstverhaal staat sterk in het teken van de aankondiging van vrede.

De engelen verkondigen de glorie van God en de vrede die aan de mensen wordt aangeboden.

Deze vrede beperkt zich niet tot de afwezigheid van oorlog of conflict.

In de christelijke traditie verwijst zij ook naar verzoening met God, met anderen en met zichzelf.

Vrede begint in het hart

Kerstmis nodigt christenen uit om hun relaties onder de loep te nemen.

Kunnen we elkaar vergeven?

Zijn we in staat onze fouten te erkennen?

Besteedden we voldoende aandacht aan de mensen om ons heen?

De geboorte van Jezus herinnert ons eraan dat vrede wordt opgebouwd door concrete daden.

Solidariteit met de meest kwetsbaren

Het feit dat Jezus in bescheiden omstandigheden werd geboren, geeft de armen een bijzondere plaats in de kerstspiritualiteit.

Christenen worden uitgenodigd om stil te staan bij mensen die geïsoleerd zijn, ziek, ontheemd of in precaire omstandigheden verkeren.

Een bezoek, een gezamenlijke maaltijd, een gift of een troostend woord kunnen tekenen van de liefde van Christus worden.

Hoop voor de wereld

De kerstboodschap blijft actueel in een wereld die getekend wordt door conflicten en lijden.

De geboorte van Jezus verkondigt dat het kwaad en de duisternis niet het laatste woord hebben.

Zij kondigt de mogelijkheid aan van een vernieuwd leven door de genade en de liefde van God.

15. De geboorte van Jezus in de Bijbel en de kersttradities

Talrijke christelijke tradities vinden hun inspiratie in de bijbelse verhalen over de geboorte van Christus.

Het is echter belangrijk om onderscheid te maken tussen wat expliciet in de evangeliën wordt verteld en wat zich geleidelijk in de volksvroomheid heeft ontwikkeld.

De kerststal

De kerststal verbeeldt de geboorte van Jezus in Bethlehem.

Meestal zijn daar Maria, Jozef, het Kind Jezus, de herders, de engelen en de dieren bij te vinden.

Deze voorstelling is geïnspireerd op de evangeliën, maar bevat ook bepaalde elementen uit latere tradities.

De heilige Franciscus van Assisi heeft in het bijzonder bijgedragen aan de verspreiding ervan door in 1223 in Greccio een kerststalopvoering te organiseren.

De os en de ezel

De os en de ezel zijn bijna altijd aanwezig in kerststallen.

Toch worden ze in de evangeliën niet expliciet bij het Kind Jezus genoemd.

Hun aanwezigheid is met name te danken aan oude tradities en symbolische interpretaties van passages uit het Oude Testament, in het bijzonder Jesaja 1, 3.

Ze zijn vertrouwde figuren geworden in de christelijke iconografie.

De engelen

De engelen nemen een authentiek bijbelse plaats in binnen het kerstverhaal.

De heilige Lucas vertelt over hun verschijning aan de herders en hun lofprijzing aan God.

Zij symboliseren de aankondiging van het goede nieuws en de vreugde in de hemel bij de geboorte van de Verlosser.

De ster

De ster van Bethlehem wordt genoemd in het Evangelie volgens Matteüs.

Zij leidt de wijzen naar Jezus.

Zij is een wijdverbreid symbool geworden in de christelijke kerstversieringen.

De geschenken

De traditie van kerstcadeaus kan verwijzen naar de geschenken die de wijzen aan Jezus aanboden.

Vanuit christelijk perspectief herinnert ze vooral aan de immense gave die God aan de mensheid schenkt door zijn Zoon te zenden.

16. Hoe kun je het verhaal van de geboorte van Jezus met het gezin lezen met Kerstmis?

De kerstperiode is een uitgelezen gelegenheid om de bijbelteksten met het gezin te herontdekken.

Je hoeft geen uitgebreide theologische kennis te hebben om ze te lezen.

Het belangrijkste is dat je de tijd neemt om naar het Woord van God te luisteren en na te denken over de boodschap ervan.

Bijbelpassages om te ontdekken

Hier volgen enkele teksten die bijzonder geschikt zijn voor de kerstperiode:

• Lucas 1, 26-38: de aankondiging aan de Maagd Maria.

• Lucas 1, 39-56: de bezoeking en het Magnificat.

• Matteüs 1, 18-25: de aankondiging aan de heilige Jozef.

• Lucas 2, 1-20: de geboorte van Jezus en de aanbidding door de herders.

• Matteüs 2, 1-12: het bezoek van de wijzen uit het Oosten.

• Matteüs 2, 13-23: de vlucht naar Egypte en de terugkeer van de Heilige Familie.

• Johannes 1, 1-18: de proloog van Johannes en het mysterie van de Menswording.

Aan de hand van deze passages kunnen we de belangrijkste gebeurtenissen rond de geboorte van Jezus volgen.

Een moment van gebed bij de kerststal

Op kerstavond kunnen gezinnen samenkomen bij de kerststal.

Een volwassene kan het kerstverhaal volgens Lucas voorlezen.

Na het voorlezen kan iedereen even in stilte stilstaan.

Vervolgens kunnen de kinderen het Kindje Jezus in de kribbe leggen, volgens de familietraditie.

Dit eenvoudige gebaar herinnert ons eraan dat Kerstmis in de eerste plaats de geboorte van de Verlosser viert.

17. Een gebed om stil te staan bij de geboorte van Jezus

Heer Jezus,

Op dit kerstfeest staan wij vol verwondering stil bij Uw geboorte in Bethlehem.

Jij, de eeuwige Zoon van God, hebt ervoor gekozen om in nederigheid en eenvoud onder ons te komen.

Wij danken U voor de onmetelijke liefde die U voor de mensheid koestert.

Leer ons, samen met de Maagd Maria, Uw Woord vol vertrouwen te ontvangen.

Leer ons, samen met de heilige Jozef, trouw, moed en verantwoordelijkheidsgevoel.

Geef ons, samen met de herders, een eenvoudig hart, dat Uw aanwezigheid kan herkennen.

Leid, samen met de wijzen, onze stappen naar Uw licht en help ons U volhardend te zoeken.

Breng vrede in onze gezinnen, troost voor hen die lijden en hoop voor hen die beproevingen doormaken.

Moge uw geboorte ons geloof vernieuwen en ons leren nog meer lief te hebben.

Blijf bij ons, Heer Jezus, vandaag en altijd.

Amen.

Conclusie: de geboorte van Jezus, de kern van de bijbelse kerstboodschap

De geboorte van Jezus in de Bijbel is veel meer dan een oud verhaal dat van generatie op generatie is doorgegeven.

Voor christenen vormt zij de vervulling van Gods beloften en de openbaring van zijn liefde voor de mensheid.

Door de aankondiging, het geloof van Maria, de gehoorzaamheid van Jozef, de geboorte in Bethlehem, de aankondiging aan de herders en het bezoek van de wijzen nodigen de evangeliën ons uit om stil te staan bij het mysterie van de Verlosser die onder de mensen is gekomen.

Elk personage geeft ons een spirituele les.

Maria leert ons op God te vertrouwen.

Jozef toont ons trouw en moed.

De herders leren ons de eenvoud van hart.

De wijzen nodigen ons uit om de waarheid te zoeken en de aanwezigheid van God te herkennen.

Maar in het middelpunt van al deze gebeurtenissen staat het Kind Jezus.

In de armoede van een voerbak herkennen christenen de Zoon van God, die ons menselijk lot is komen delen om ons de weg naar het heil te openen.

De kerstboodschap gaat zo door de eeuwen heen zonder haar kracht te verliezen.

Ze herinnert ons eraan dat God dicht bij de mensen staat, dat Hij ieder van hen liefheeft en dat Hij hen oproept om in vrede, gerechtigheid en naastenliefde te leven.

Als we de evangelieverhalen over de geboorte van Jezus herlezen, ontdekken we dat de ware grootsheid van Kerstmis niet ligt in de verlichting, noch in de cadeaus, noch in de feestelijkheden.

Ze ligt in dit buitengewone mysterie: God heeft ervoor gekozen om onder ons te komen in de gedaante van een kind.

En deze waarheid, die al meer dan tweeduizend jaar wordt verkondigd, blijft de kern van het christelijk geloof:

„En het Woord is vlees geworden en heeft onder ons gewoond.” (Johannes 1, 14)