Een avond als alle andere, maar niet helemaal
Holige donderdag begint in een discrete kamer, rond een tafel. Niets spectaculairs. Een maaltijd. Gewoon vrienden. Een eenvoudig, bijna alledaags moment. En toch is wat er die avond gebeurt immens. Het was geen plechtig woord dat de dag markeerde, maar een gebaar. Jezus stond op, trok zijn mantel uit, nam een handdoek, goot wat water en begon de voeten van zijn discipelen te wassen. Hij buigt zich voorover. Hij raakt aan. Hij bukt.
In de wereld van die tijd was dit gebaar voorbehouden aan bedienden. Het was een vernederende taak. En Jezus, de Meester, koos ervoor om het zachtjes te doen, zonder theater. Hij sprak niet over liefde. Hij leeft het. Hij theoretiseert niet over dienstbaarheid. Hij geeft zichzelf.
Liefde wil niet schitteren
Vrije donderdag leert ons dat ware liefde geen lawaai maakt. Ze hoeft niet gezien te worden. Ze zoekt geen erkenning. Ze drukt zich uit in het concrete, in het alledaagse, in de eenvoudigste gebaren. Door de voeten te wassen herinnert Jezus ons eraan dat God niet ver weg staat, daarboven, maar dichtbij, op zijn knieën voor de mensheid.
Die avond had hij een duizelingwekkend wonder kunnen verrichten. Hij koos voor een gebaar van nederigheid. Hij had kunnen opstaan. Hij liet zich zakken. Hij had over glorie kunnen spreken. Hij spreekt over dienstbaarheid. Hij had degene die hem gaat verraden kunnen veroordelen. Hij wast zijn voeten.
Gods liefde oordeelt niet. Ze deinst niet terug voor vuil, zwakheid en verraad. Zij blijft. Zij knielt. Hij raakt aan. Hij zegent.
Een gebaar dat een sacrament wordt
Dezelfde avond neemt Jezus het brood, breekt het, geeft het. Hij neemt de beker, zegent hem, deelt hem. Ook hier geen hoogdravende toespraken. Hij zegt eenvoudigweg: "Dit is mijn lichaam", "Dit is mijn bloed". Hij houdt niets voor zichzelf. Hij maakt eten voor zichzelf. Aanwezigheid. Offerande.
Dit is de avond van de Eucharistie. Het moment waarop liefde gedeeld brood wordt. Wanneer het leven zonder maat wordt gegeven.
De Witte Donderdag is een dag van instelling: die van dienstbaarheid, die van totale zelfgave, die van de echte aanwezigheid. Jezus geeft alles. En hij vraagt zijn discipelen hetzelfde te doen: "Doe dit ter nagedachtenis aan mij." Het is niet alleen een woord dat herhaald moet worden. Het is een leven dat je moet navolgen.
Wanneer liefde zich kwetsbaar opstelt
We moeten ook onthouden dat Jezus het op die avond weet. Hij weet dat Judas hem zal verraden. Hij weet dat Petrus hem zal verloochenen. Hij weet dat ze allemaal zullen vluchten. En toch houdt Hij van hen. Hij dient hen. Hij geeft ze zijn lichaam, zijn bloed, zijn vertrouwen.
Die avond is liefde niet alleen dienstbaarheid. Het is kwetsbaarheid. Ze geeft zichzelf aan degenen die haar in de steek laten. Ze geeft zichzelf zonder garantie. Ze neemt het risico gewond te raken.
In deze kwetsbaarheid wordt liefde puur. Ze beschermt zichzelf niet. Ze geeft zichzelf. Dat is wat Jezus die avond deed. En dat is wat hij ons uitnodigt om te leven, ieder op onze eigen manier, in onze relaties, in onze families, in onze verplichtingen.
Een oproep voor vandaag
Holige Donderdag is geen vaststaande herinnering. Het is een levende uitnodiging. Om concreet lief te hebben. Om nederig te dienen. Om te geven zonder berekening. Het gaat er niet om grootse dingen te doen.
In een wereld die vaak gericht is op uiterlijk vertoon, op macht, op succes, herinnert deze dag ons aan een andere manier. Die van zachtmoedigheid. Aanwezigheid. Van uitreiken. Van stil luisteren.
Conclusie
De Witte Donderdag plaatst ons in het hart van het christelijke mysterie. Een God die zichzelf tot dienaar maakt. Een Koning die zich neerbuigt. Een Meester die knielt. Een Verlosser die zichzelf geeft als voedsel. Het is in deze daad van dienstbaarheid dat alles begint. Daar wordt liefde vleesgeworden, dichtbij, eenvoudig.
Die avond gaf Jezus alles. Hij hield niets voor zichzelf. Hij had lief tot het einde. En dat doet Hij nog steeds, zelfs vandaag, in de stilte van de Eucharistie, in discrete gebaren van liefde, in elke dienst die in waarheid wordt geleefd.