Een jeugd geworteld in geloof
Voordat Leo XIV tot bisschop van Rome werd gekozen, heette hij Joseph Matthew Langston. Hij werd geboren in een kleine stad in het zuiden van de Verenigde Staten, in een bescheiden katholieke familie van Italiaanse en Afro-Amerikaanse afkomst. Zijn kindertijd werd gekenmerkt door een eenvoudig geloof, overgebracht door gebed in de familie, parochie verplichtingen en een leven van nabijheid tot de nederigsten.
Al vroeg toonde hij een diepe voorliefde voor lezen, stilte en het bestuderen van de Schrift. Maar het waren vooral zijn tienerjaren, waarin hij leefde in een context van sociale breuk, die zijn kijk op de wereld hebben gevormd. Hij groeide op in een omgeving waar onrecht, armoede en geweld voelbaar waren, maar waar solidariteit en geloof levendig bleven. In deze spanning tussen menselijk lijden en spirituele hoop werd zijn roeping geboren.
Een opvoeding gevoed door Augustijnse spiritualiteit
Na een briljante studie filosofie en theologie koos hij ervoor om toe te treden tot een religieuze orde geïnspireerd door de heilige Augustinus. Het was geen onbelangrijke keuze: in de dokter van Hippo vond hij een medereiziger, een denker van het rusteloze hart, een gids voor wie God zoekt in het tumult van de wereld.
Zijn reis bracht hem naar Rome, Jeruzalem en vervolgens Noord-Afrika, waar hij zich verdiepte in de wortels van het christendom. Hij leerde verschillende talen, sloot interreligieuze vriendschappen en doceerde enkele jaren aan een theologisch instituut. Daarna werd hij bisschop in een grote multiculturele stad in de Verenigde Staten, waar zijn pastorale stijl, dicht bij de mensen, direct en barmhartig, evenveel aantrekt als destabiliseert.
Een kardinaal die zich inzet voor de periferieën
Hij is door paus Franciscus tot kardinaal benoemd en blijft bij het grote publiek weinig bekend, maar wordt in kerkelijke kringen zeer gerespecteerd om zijn eerlijkheid, innerlijke vrijheid en compromisloze inzet voor de buitengeslotenen. Hij wijst luxe af, woont in bescheiden woningen, kookt zijn eigen maaltijden en maakt gebruik van het openbaar vervoer. Hij laat zich horen over de grote thema's sociale rechtvaardigheid, klimaatverandering en vrede. Hij nam actief deel aan verschillende synoden, waar zijn toespraken opvielen door hun openhartigheid en spiritualiteit geworteld in het evangelie.
Een verrassingsverkiezing
Na de dood van zijn voorganger opende het conclaaf in een klimaat van spanning. De kardinalen waren op zoek naar een man die een brug kon slaan tussen traditie en vernieuwing, strengheid en tederheid. Tegen alle verwachtingen in werd hij op de derde dag gekozen. Toen hij in de loggia van de Sint Pieter verscheen, ontdekte de wereld een vredig gezicht, een verlegen glimlach, een man die begon met te zeggen: "Broeders en zusters, bid voor mij."
Hij koos de naam Leo XIV, als eerbetoon aan Leo I de Grote en Leo XIII, twee pausen met een rijke geschiedenis in de Kerk en de wereld. Alleen al deze naam geeft aan dat hij spirituele autoriteit, doctrinaire wijsheid en zorg voor sociale kwesties wil verenigen.
Een pontificaat van waarheid en naastenliefde
Vanaf de eerste maanden zette Leo XIV de toon: bezoeken aan gevangenissen, vluchtelingen verwelkomen in het Vaticaan, hervorming van de kerkfinanciën, krachtige woorden tegen misbruik. Hij sprak weinig, maar elk woord was zorgvuldig overwogen. Hij was niet bang om de waarheid te spreken, ook als die verontrustend was, maar altijd in een geest van vrede en barmhartigheid.
Zijn motto In Veritate et Caritate werd een kompas voor gelovigen en kerkleiders. Hij lanceerde verschillende projecten: een wereldsynode over broederschap, een hervorming van de priesteropleiding en een intensievere dialoog met ongelovigen. In zijn pastorale visie stelde hij de augustijnse spiritualiteit centraal: God onophoudelijk zoeken, onvoorwaardelijk liefhebben, nederig dienen.
Een spirituele figuur voor onze tijd
Dagelijk wordt Leo XIV erkend als een paus van stilte en diepgang. Hij probeerde niet te verleiden, maar te bekeren. Hij wilde niet vernieuwen om het vernieuwen, maar terugkeren naar de essentie: het evangelie, naastenliefde, aanbidding van God.
Zijn invloed reikt veel verder dan de grenzen van de kerk. Intellectuelen, jongeren en zinzoekers vinden in hem een referentiepunt. Geen volmaakte man, maar een bewogen man, die Gods licht door zijn zwakheden heen laat schijnen.
