Een visuele en spirituele taal
Elke paus kiest vanaf het begin van zijn pontificaat een wapenschild en een motto die zijn visie op de Kerk en zijn spirituele missie uitdragen. Veel meer dan louter ornamenten vormen deze elementen een symbolische geloofsbelijdenis, een stille maar krachtige boodschap die bedoeld is als leidraad voor de gelovigen tijdens hun pontificaat. Voor Leo XIV heeft deze taal een bijzondere weerklank: een man van gebed, maar ook een man van krachtige woorden en eenvoudige gebaren, wilde hij dat alles in zijn wapenschild uitdrukking gaf aan zijn trouw aan het Evangelie, zijn passie voor eenheid en zijn zorg voor de periferieën.
Het wapenschild en het devies waren niet ontworpen om te vleien of te imponeren, maar om te verlichten. Ze vertellen het verhaal van een reis: die van een pastor die geworteld is in de traditie, maar naar de toekomst kijkt.
Een wapen rijk aan betekenis
Het wapen van Leo XIV bestaat uit drie hoofdelementen.
In het midden zien we een neerdalende duif met gespreide vleugels die een olijftak vasthoudt. Het symboliseert zowel de Heilige Geest, een bron van inspiratie, als de vrede, die de paus wil bevorderen in een verdeelde wereld. Het roept ook de episode van de zondvloed op, waarin de duif een nieuwe aarde aankondigt: een krachtig beeld voor een pontificaat dat gericht is op verzoening, herstel en hoop.
Aan de rechterkant herkennen we het Vurige Hart van de heilige Augustinus, een directe verwijzing naar de spiritualiteit van de nieuwe paus. Het vuur staat voor brandende liefde voor God en de mensheid; het hart, het innerlijke leven en de zoektocht naar de waarheid. Door deze figuur in zijn wapenschild op te nemen, voegt Leo XIV zich bij een reeks voorgangers die worden gedreven door een levend, vleesgeworden geloof dat nooit lauw is.
Aan de linkerkant staat een wijnrank, geworteld en vol trossen. Het echoot de woorden van Christus: "Ik ben de wijnstok, jullie zijn de takken". Dit symbool roept de gemeenschap in de Kerk op, maar ook de geestelijke vruchtbaarheid van een geloof dat in verbinding met Christus wordt beleefd. Het herinnert ons eraan dat de paus niets is zonder de gelovigen en dat alle ware autoriteit relationeel is.
Een eenvoudig en helder motto: In Veritate et Caritate
Het motto dat Leo XIV koos, In Veritate et Caritate (In waarheid en naastenliefde), weerspiegelt zijn stijl: helder, direct en diep evangelisch. Het is geïnspireerd op de Brief aan de Efeziërs (Ef 4,15), waarin de heilige Paulus christenen aanspoort naar Christus toe te groeien door het ware woord te verenigen met authentieke liefde.
In een wereld die uiteenvalt in een overdaad aan hardheid en een overdaad aan zelfgenoegzaamheid, zet dit motto een veeleisende koers uit. Voor Leo XIV mag de waarheid nooit als wapen worden gebruikt, maar ze mag ook niet worden afgezwakt.
Dit motto vat ook zijn verlangen naar hervorming samen: geen oppervlakkige hervorming, maar een terugkeer naar de essentie.
Eenheid tussen stijl, boodschap en symbool
Opvallend aan de keuze van het wapenschild en het devies van Leo XIV is hun consistentie met de man en zijn geloofsgetuigenis. Alles is met elkaar verbonden: de duif drukt de vrede uit die hij wilde opbouwen; het brandende hart herinnert aan zijn spirituele erfgoed; de wijnstok symboliseert de kerkelijke gemeenschap. Het motto weerspiegelt zijn manier van spreken, regeren en luisteren.
Het wapenschild is geen vaststaand beeld, maar een oproep. Het nodigt iedereen uit om binnen te komen in een Kerk die ademt, die verwelkomt, die zich laat transformeren door de Geest. Het geeft zichtbaar vorm aan een onzichtbare intuïtie: dat de paus geen meester is, maar een broeder die wordt geleid door de liefde van Christus.
Een mijlpaal voor de toekomst
In deze onzekere tijden worden het wapenschild en het devies van Leo XIV oriëntatiepunten. Ze leiden zijn pontificaat in de richting van licht, waarheid, barmhartigheid en gemeenschap. Ze herinneren ons eraan dat de Kerk geen geïsoleerd bastion is, maar een levende wijnstok, bewoond door het vuur van de Geest en de tederheid van God.
Door deze symbolen legt Leo XIV de basis van een nederig en geïnspireerd pontificaat, dat in staat is tot het hart van de wereld te spreken zonder het Evangelie te verraden. Als een zegel gegraveerd in gebed, wordt zijn wapenschild het discrete maar diepgaande gezicht van zijn missie.
