Elk jaar, op 7 oktober, viert de katholieke kerk de Zalige Maagd Maria van de Rozenkrans, beter bekend als Onze-Lieve-Vrouw van de Rozenkrans.
Dit Mariafeest nodigt ons uit om een van de bekendste en meest geliefde gebeden uit de katholieke traditie te herontdekken: de rozenkrans.
Een rozenkrans in de handen, Weesgegroet Maria's die vol vertrouwen worden herhaald, en in het hart van dit gebed de contemplatie van het leven van Jezus door de ogen van zijn Moeder.
Want het bidden van de rozenkrans bestaat niet alleen uit het herhalen van woorden. Het is een geleidelijke verdieping in de grote mysteries van het leven van Christus, vanaf de aankondiging tot aan zijn lijden en verrijzenis, via zijn geboorte, zijn openbare leven en de uitstorting van de Heilige Geest.
Maar waarom viert de Kerk in het bijzonder Onze-Lieve-Vrouw van de Rozenkrans op 7 oktober? Waar komt dit feest vandaan? Welk verband bestaat er met de Slag bij Lepanto? Wat is de oorsprong van de rozenkrans en hoe kunnen we die vandaag bidden?
Laten we dit prachtige mariale feest ontdekken.
Waarom vieren we Onze-Lieve-Vrouw van de Rozenkrans op 7 oktober?
De geschiedenis van dit feest is nauw verbonden met een belangrijke gebeurtenis uit de 16e eeuw: de Slag bij Lepanto, die plaatsvond op 7 oktober 1571.
In die tijd stonden het christelijke Europa en het Ottomaanse Rijk tegenover elkaar in de Middellandse Zee.
Een christelijke vloot, verenigd in de Heilige Liga, nam het op tegen de Ottomaanse vloot bij Lepanto, in de Golf van Patras, in het huidige Griekenland.
Paus Pius V, die bijzonder gehecht was aan het rozenkransgebed, riep de gelovigen toen op om tot de Maagd Maria te bidden en de rozenkrans te bidden.
Ook rozenkransbroederschappen organiseerden gebeden en processies.
De vloot van de Heilige Liga wint de slag op 7 oktober 1571.
Pius V schrijft deze overwinning toe aan de voorspraak van de Maagd Maria en stelt een dankfeest in onder de titel Onze-Lieve-Vrouw van de Overwinning.
Zijn opvolger, paus Gregorius XIII, gaf deze viering vervolgens de naam Onze-Lieve-Vrouw van de Rozenkrans.
In de loop der tijd breidde het feest zich steeds verder uit binnen de Kerk, totdat het uitgroeide tot het Mariafeest dat we vandaag de dag op 7 oktober vieren.
Het is belangrijk om de spirituele betekenis te begrijpen die de Kerk vandaag de dag aan dit feest geeft: het viert niet de oorlog, maar herinnert ons aan het vertrouwen in het gebed en de voorspraak van de Maagd Maria.
Wat is de rozenkrans?
Het woord „rozenkrans“ doet denken aan een krans van rozen die aan de Maagd Maria wordt aangeboden.
In de christelijke traditie is elk gebed dat met liefde wordt opgezegd symbolisch als een roos die aan de voeten van Maria wordt neergelegd.
De rozenkrans is een meditatief gebed waarin Christus centraal staat.
Deze verduidelijking is essentieel.
Wanneer we de Rozenkrans bidden, vervangt Maria Jezus niet. Integendeel, zij begeleidt ons naar Hem toe.
Doorheen de verschillende mysteries overdenken we het leven, de Passie, de dood en de Verrijzenis van Christus.
Maria is aanwezig als degene die Jezus heeft verwelkomd, die Hem heeft begeleid en die ons ook vandaag nog uitnodigt om onze blik op Hem te richten.
De rozenkrans zou dus beschreven kunnen worden als een manier om Jezus te aanschouwen met de ogen van Maria.
Wat is het verschil tussen de rozenkrans en de chapelet?
De woorden ‘chapelet’ en ‘rozenkrans’ worden soms als synoniemen gebruikt, maar ze duiden niet precies hetzelfde aan.
De kralenketting komt doorgaans neer op het opzeggen van vijf tientallen Weesgegroet Maria’s, elk voorafgegaan door een Onze Vader en vergezeld van de overpeinzing van een mysterie uit het leven van Christus.
De rozenkrans, in zijn huidige vorm, omvat alle vier de reeksen mysteries:
de vreugdevolle mysteries;
de lichte mysteries;
de droevige mysteries;
de glorieuze mysteries.
Dit zijn dus twintig mysteries.
Het is uiteraard mogelijk om slechts één rozenkrans per dag te bidden.
Het gaat niet om het aantal gebeden dat wordt opgezegd, maar om het geloof, de aandacht en het vertrouwen waarmee we bidden.
Heeft de heilige Dominicus de rozenkrans van de Maagd Maria ontvangen?
Een wijdverbreide traditie brengt de rozenkrans nauw in verband met de heilige Dominicus, stichter van de Orde van de Predikers in de 13e eeuw.
Volgens een vrome traditie die zich in de loop der eeuwen heeft ontwikkeld, zou de Maagd Maria hem de rozenkrans hebben bijgebracht of toevertrouwd als een geestelijk wapen om de bekering van zielen te bevorderen.
De geschiedenis van het ontstaan van de rozenkrans is echter geleidelijker.
Het gebed ontwikkelde zich in de loop van de middeleeuwen vanuit verschillende mariale devotiepraktijken en de herhaling van de Wees gegroet, Maria.
De dominicanen speelden vervolgens een belangrijke rol bij de verspreiding en de structurering van deze devotie.
De heilige Dominicus blijft dus in de katholieke traditie nauw verbonden met de rozenkrans, ook al heeft de vorm die we vandaag kennen zich in de loop der eeuwen geleidelijk gevormd.
Waarom vijftig keer ‘Wees gegroet, Maria’ herhalen?
Voor iemand die de rozenkrans net ontdekt, kan die herhaling verrassend lijken.
Waarom steeds weer hetzelfde gebed herhalen?
De herhaling van Wees gegroet, Maria heeft niet tot doel de woorden mechanisch te vermenigvuldigen.
Het creëert veeleer een gebedsritme.
Net als een ademhaling.
Terwijl de lippen de woorden van het gebed uitspreken, worden de geest en het hart uitgenodigd om een episode uit het leven van Jezus te overdenken.
De rozenkrans heeft daardoor iets diep rustgevends.
De herhaling vertraagt geleidelijk onze gedachten.
Het helpt ons om even afstand te nemen van de dagelijkse drukte.
Het stelt onze geest in staat om zich op God te richten.
Soms beginnen we aan een rozenkrans met een hart vol zorgen en eindigen we die met meer vrede.
De problemen zijn niet per se verdwenen.
Maar de manier waarop we ze dragen, kan veranderd zijn.
De vreugdevolle mysteries
De vreugdevolle mysteries leiden ons naar het begin van het aardse leven van Jezus.
Ze omvatten:
De Aankondiging: de engel Gabriël kondigt aan Maria aan dat zij de moeder van de Verlosser zal worden.
De Bezoeking: Maria bezoekt haar nicht Elisabeth.
De Geboorte: Jezus wordt geboren in Bethlehem.
De Opdracht van Jezus in de tempel: Maria en Jozef stellen het Kind Jezus voor aan de Heer.
De terugvinding van Jezus in de tempel: na drie dagen zoeken vinden Maria en Jozef Jezus terug tussen de wetgeleerden.
Deze mysteries spreken tot ons over vertrouwen, gastvrijheid, familie, nederigheid en bereidheid om zich aan de wil van God over te geven.
De lichtvolle mysteries
De lichtvolle mysteries zijn in 2002 door de heilige Johannes Paulus II aan de hele Kerk voorgesteld.
Ze richten zich in het bijzonder op het openbare leven van Jezus:
De doop van Jezus in de Jordaan.
De bruiloft te Kana.
De verkondiging van het Rijk Gods en de oproep tot bekering.
De Transfiguratie.
De instelling van de Eucharistie.
Door middel van deze mysteries volgen we Christus in zijn missie en mediteren we over zijn leer.
De smartelijke mysteries
De smartelijke mysteries leiden ons naar het hart van de Passie van Christus:
De lijdensweg van Jezus in Getsemane.
De geseling.
De doornenkroon.
Het dragen van het kruis.
De kruisiging en de dood van Jezus.
Deze mysteries krijgen een bijzondere betekenis wanneer we zelf een moeilijke periode doormaken.
Ziekte, rouw, eenzaamheid, zorgen, beproevingen in het gezin of op het werk…
We kunnen al dit leed in het gebed neerleggen en het verenigen met dat van Christus.
Maria begeleidt ons dan, net zoals zij bij Jezus bleef tot aan het kruis.
De glorieuze mysteries
De glorieuze mysteries leiden ons van de Verrijzenis naar de hemelse glorie:
De Verrijzenis van Jezus.
De Hemelvaart.
Pinksteren.
De Hemelvaart van de Maagd Maria.
De Kroning van Maria in de hemel.
Het zijn de mysteries van de hoop.
Ze herinneren ons eraan dat het kruis niet het einde is van de christelijke geschiedenis.
Na de duisternis van Goede Vrijdag komt het licht van Pasen.
Voor wie een beproeving doormaakt, is deze hoop essentieel:
lijden en dood zullen niet het laatste woord hebben.
Hoe bid je de rozenkrans?
Je hoeft geen doorgewinterde bidder te zijn om ermee te beginnen.
Je kunt gewoon je rozenkrans pakken en even in stilte gaan zitten.
Traditioneel begint men met het kruisteken en het Credo.
Daarna volgen een Onze Vader, drie Wees gegroet, Maria en een Eer aan de Vader.
Vervolgens begint de meditatie over de vijf mysteries die voor die dag zijn gekozen.
Voor elke tientje:
wordt het mysterie aangekondigd;
wordt een Onze Vader gebeden;
worden tien Weesgegroet gebeden;
wordt afgesloten met de Ere zij de Vader.
Sommige mensen voegen daarna het gebed van Fatima toe:
“O mijn Jezus, vergeef ons onze zonden, behoed ons voor het hellevuur en leid alle zielen naar de hemel, vooral degenen die Uw barmhartigheid het meest nodig hebben. »
Het belangrijkste blijft echter het mysterie te overdenken in plaats van de gebeden alleen maar snel op te zeggen.
De rozenkrans bidden voor het gezin
De rozenkrans neemt een bijzondere plaats in binnen het gezinsgebed.
Men kan bidden voor zijn of haar partner.
Voor zijn of haar kinderen.
Voor zijn of haar ouders.
Voor een zieke.
Voor iemand die een moeilijke tijd doormaakt.
Voor verzoening.
Voor bekering.
Voor de overledenen.
Wanneer we niet meer weten hoe we iemand van wie we houden kunnen helpen, blijft er altijd de mogelijkheid om die persoon in gebed aan God toe te vertrouwen.
Het bidden van de rozenkrans wordt dan een ware daad van vertrouwen.
We erkennen nederig dat we niet alles zelf kunnen oplossen.
De rozenkrans in moeilijke tijden
Er zijn momenten waarop we geen woorden meer hebben.
We zouden graag bidden, maar weten niet meer wat we moeten zeggen.
Dan kan de rozenkrans van onschatbare waarde zijn.
We hoeven geen woorden te verzinnen.
Die zijn er al.
We kunnen gewoon onze rozenkrans pakken en beginnen.
Een tientje.
Dan misschien nog een.
En soms gewoon een paar Wees gegroet, Maria.
Maria wordt dan die moederlijke aanwezigheid aan wie we kunnen toevertrouwen wat we niet meer onder woorden kunnen brengen.
Oktober, de maand van de rozenkrans
Het feest van 7 oktober past ook in een bredere traditie: de maand oktober is in de katholieke vroomheid speciaal gewijd aan de rozenkrans.
Het is dus een mooie periode om dit gebed weer op te pakken als we het hebben laten versloffen, of om het te ontdekken als we het nog niet kennen.
Waarom zouden we niet een heel eenvoudig voornemen nemen?
Een tientje per dag.
Dat kost maar een paar minuten.
We kunnen het ’s ochtends bidden, in een kerk, tijdens een wandeling, in het openbaar vervoer of ’s avonds voor het slapengaan.
Geleidelijk aan kan deze kleine gewoonte uitgroeien tot een echte ontmoeting met God.
„Heilige Maria, Moeder van God, bid voor ons“
In het hart van elke Weesgegroet, Maria spreken we dit verzoek uit:
„Heilige Maria, Moeder van God, bid voor ons, arme zondaars, nu en op het uur van onze dood.“
