De maand mei wordt nu in de hele katholieke kerk erkend als de "maand van Maria", een speciale tijd waarin de gelovigen zich met bijzondere genegenheid tot de Maagd wenden.
Deze devotie werd niet geboren uit een officieel decreet, maar uit een langzame spirituele en liturgische ontwikkeling, geworteld in de geschiedenis, de symboliek van de lente en een diepe impuls van het christelijke hart ten opzichte van de Moeder Gods.
Vroeger: een maand gewijd aan vrouwelijke godheden
Veel voor de christelijke jaartelling werd de maand mei al geassocieerd met vrouwelijkheid, moederschap en vruchtbaarheid. In het oude Rome was de maand mei gewijd aan Maia, de godin van de vernieuwing en de vruchtbaarheid. Er werden riten gevierd om de natuurkrachten en het herboren leven te eren. Met de komst van de lente werden deze vieringen vergezeld door bloemen, velden en liederen.
Toen het christendom zich over de Romeinse wereld verspreidde, werden lokale tradities vaak "getransfigureerd" om ze een nieuwe betekenis te geven. Zo werd deze maand, die ooit de natuur en de vruchtbaarheid verheerlijkte, geleidelijk een maand die in het teken stond van Maria, de mooiste vrouw, Moeder van God en figuur bij uitstek van geestelijke vruchtbaarheid.
Van de Middeleeuwen tot de Renaissance: het begin van de mariale lentedevotie
Vanaf de Middeleeuwen raakte de Mariadevotie in de kerk in een stroomversnelling. Ze werd geëerd met hymnen, processies, gebeden en kunstwerken. Dichters, mystici en theologen bezongen haar zuiverheid, zachtmoedigheid en rol als bemiddelaar.
Er was in die tijd nog geen maand die specifiek aan de Maagd was gewijd, maar mei werd vaak gekozen voor bloemrijke vieringen ter ere van haar. In kloosters en dorpen werden altaren opgericht, kransen geweven en Marialiederen gezongen om "de Roos zonder doornen" te eren.
In de 15e eeuw vinden we steeds vaker verwijzingen naar de Maagd in gebeden die verband houden met de natuur en de schoonheid van de lente. De bloemrijke en lichtgevende symboliek van de maand mei werd op natuurlijke wijze geassocieerd met Maria, de "schone" wiens hart openstond voor goddelijk licht.
De 18e eeuw: de officiële geboorte van de "Maand van Maria"
Het was in het 18e-eeuwse Italië dat de gestructureerde devotie tot de maand Maria echt begon. De jezuïet Alfonso Muzzarelli (1749-1813) codificeerde de praktijk in een werk getiteld Il Mese di Maria, gepubliceerd in 1785. In dit boekje werden dagelijkse meditaties, gebeden en spirituele oefeningen voorgesteld voor elke dag van de maand mei, gewijd aan Maria.
Het idee verspreidde zich snel naar jezuïetencongregaties en vervolgens door heel Italië, voordat het de grenzen overging. De Mariamaand werd een populaire en vurige spirituele praktijk, ondersteund door bisschoppen, parochies en families.
Het was ook in deze eeuw dat de gewoonte ontstond om in mei een Mariabeeld te "kronen" met bloemen, een gebaar dat in veel delen van de wereld emblematisch is geworden.
De 19e eeuw: verspreiding over de hele kerk
Onder impuls van de pausen Pius VII, Pius IX, Leo XIII en Pius XII kreeg de Mariamaand een vaste plaats in de katholieke vroomheid. Er werden aflaten verleend aan de gelovigen die deelnamen aan de gebeden van de meimaand. Vooral paus Leo XIII moedigde het bidden van de rozenkrans in gezinsverband gedurende de hele maand aan.
Op het platteland en in de steden nam de devotie vele vormen aan: het in het openbaar bidden van de rozenkrans, Mariahymnen, nachtwakes, processies vol bloemen, huisaltaren versierd met bloemen en kaarsen.
Deze populaire vroomheid raakte alle sociale klassen en werd een echte pijler van de christelijke spiritualiteit in de lente.
De Mariamaand vandaag
Ook vandaag de dag is de maand mei in parochies, gezinnen, scholen en religieuze gemeenschappen een hoogtepunt in het christelijke leven. Het biedt de gelegenheid om het geloof eenvoudig en met heel je hart te beleven en Maria te herontdekken, niet als een figuur op afstand, maar als een naaste en aandachtige moeder.
In een wereld die soms wordt gekenmerkt door verstrooiing, lawaai en onverschilligheid, biedt de Mariamaand ruimte voor zachtheid, stilte en gebed. Het is een tijd om je opnieuw te richten op wat essentieel is, om te groeien in geloof en vertrouwen in God, op de school van Maria.