Op paasnacht wordt er een vlam aangestoken. Eerst maar één, fragiel, flikkerend. Dan wordt het doorgegeven, van hand tot hand, van kaars tot kaars. Het licht groeit en dringt de ruimte binnen. En beetje bij beetje verdwijnt de duisternis. Dit gebaar, zo eenvoudig en zo mooi, is de kern van de paasliturgie. Het is geen versiering. Het is een taal. Want met Pasen vieren christenen veel meer dan een eeuwenoude gebeurtenis: ze vieren de terugkeer van het licht, de triomf van het leven, de wedergeboorte van hoop. En dit licht is dat van de verrezen Christus.
Een licht door de nacht
Pasen begint in de nacht. Niet omdat de zon nog niet op is, maar omdat deze nacht doet denken aan de nacht van het menselijk hart. De nacht van twijfel, van lijden, van onrecht, van wachten. De nacht van het graf. De nacht van Gods stilte. Maar in het hart van deze duisternis komt een vlam tevoorschijn. Het licht niet in één keer op, maar verspreidt zich langzaam. Als een ademhaling, als een belofte. Het paaslicht ontkent de nacht niet: het gaat er doorheen. En daarom spreekt het zoveel harten aan. Omdat het zegt dat niets ooit definitief verloren is.
Christus, het licht van de wereld
In het evangelie volgens Johannes zegt Jezus: "Ik ben het licht van de wereld. Wie mij volgt, zal niet in de duisternis wandelen." Deze woorden krijgen hun volle betekenis met Pasen. Het licht dat die nacht brandt is niet symbolisch: het vertegenwoordigt de levende Christus. Hij die door de dood heen is gekomen. Hij die zelfs de dikste duisternis verlicht. Voor christenen is Jezus niet zomaar een figuur uit het verleden. Hij is het licht dat blijft schijnen in hun leven, dat hen leidt, verwarmt, optilt. Het paasvuur, dat in de nacht wordt ontstoken, wordt een manier om te verkondigen dat Christus leeft, vandaag.
Een licht dat wordt doorgegeven
Wat overweldigend is aan de paasnachtliturgie, is dat dit licht niet in de handen van één persoon blijft. Het wordt gegeven, doorgegeven en gedeeld. Iedereen steekt zijn eigen kaars aan naast die van een ander. En beetje bij beetje wordt de kerk verlicht. Dit gebaar zegt iets heel krachtigs: geloof is geen schat die je voor jezelf kunt houden. Het is een licht dat we ontvangen en doorgeven. Het is een licht dat verwarmt, dat ons samenbrengt, dat een gemeenschap opbouwt. En zelfs op momenten dat we denken dat we ons geloof kwijt zijn, kunnen we komen en de vlam ervan opnieuw ontsteken met een broeder, een zuster, een vriend.
Een licht om ons leven te verlichten
Het vieren van het licht met Pasen is niet alleen het beleven van een mooi moment in de liturgie. Het betekent dat we er opnieuw voor kiezen ons leven door Christus te laten verlichten. Het betekent dat we ons laten aanraken door dit licht dat niet oordeelt, maar onthult. Het brengt aan het licht wat mooi is in ons, wat geheeld moet worden, wat nog ruimte heeft om te groeien. Het spoort ons aan om uit onze opsluiting te komen, om naar meer waarheid, zachtheid en vrede te wandelen. Het licht van de Opgestane schijnt niet alleen aan de buitenkant: het verlicht ook de donkerste hoeken van ons hart en geeft ons nieuw leven.
Conclusie
Met Pasen vieren christenen niet alleen een verhaal. Ze vieren een aanwezigheid. Een levend licht, aan iedereen gegeven, zodat de nacht nooit definitief zal zijn. Dit licht is het licht van de verrezen Christus, het licht van hoop die sterker is dan angst, het licht van leven dat sterker is dan dood. En ook al flakkert het vlammetje soms, het wordt niet gedoofd. Omdat het van God komt. En wanneer dit licht circuleert, van hand tot hand, van hart tot hart, transformeert het de wereld, discreet maar zeker. Daarom steken christenen in de Paasnacht een vuur aan: om heel eenvoudig te zeggen dat het licht heeft gewonnen.
