De heilige Faustina Kowalska: de apostel van de Goddelijke Barmhartigheid

Elk jaar op 5 oktober viert de katholieke kerk de heilige Faustina Kowalska, een Poolse non die uitgroeide tot een van de grote spirituele figuren van de twintigste eeuw.

Haar leven was kort, bescheiden en grotendeels verborgen voor de ogen van de wereld. Toch is er via haar een boodschap verspreid die vandaag de dag over de hele wereld bekend is: die van de Goddelijke Barmhartigheid.

De kern van deze boodschap wordt gevormd door een uitnodiging van buitengewone eenvoud: vertrouwen hebben in Jezus en Zijn barmhartigheid aanvaarden, ongeacht onze zwakheden en fouten.

Uit de spiritualiteit van de heilige Faustina komen met name het beeld van de Barmhartige Jezus met de woorden „Jezus, ik vertrouw op U“, de Rozenkrans van de Goddelijke Barmhartigheid en de bijzondere devotie tot het Uur van de Barmhartigheid, dat traditioneel om 15.00 uur wordt gebeden.

Maar wie was de heilige Faustina eigenlijk? Hoe is deze onbekende religieuze de „apostel van de Goddelijke Barmhartigheid“ geworden?

Een eenvoudige jeugd in Polen

De heilige Faustina werd geboren als Helena Kowalska, op 25 augustus 1905, in Głogowiec, Polen.

Ze groeide op in een groot, bescheiden en diepgelovig gezin. Haar ouders, Stanisław en Marianna Kowalski, leefden eenvoudig van het bewerken van het land.

Al op zeer jonge leeftijd toonde Helena een grote spirituele gevoeligheid. Volgens haar eigen getuigenis voelde ze al vanaf haar kindertijd een bijzondere roeping tot het religieuze leven.

Maar de economische situatie van haar gezin stond haar niet toe haar studie lang voort te zetten. Als tiener werkte ze als dienstmeisje om in haar levensonderhoud te voorzien en haar familie te helpen.

Haar verlangen om haar leven aan God te wijden verdwijnt echter niet.

De roeping tot het religieuze leven

Helena wil het klooster ingaan, maar haar plan stuit aanvankelijk op verzet van haar ouders.

Ze probeert een tijdje deze innerlijke roeping opzij te zetten en leidt het gewone leven van een jonge vrouw uit haar tijd.

Maar later zal ze vertellen over een bepalende gebeurtenis.

Toen ze met haar zus aan een dansfeest deelnam, zou ze plotseling de lijdende Jezus hebben gezien, die haar innerlijk verwijt dat ze zijn roeping afwijst.

Diep ontroerd verlaat Helena het feest en begeeft zich naar een kerk om te bidden.

Ze besluit dan definitief gehoor te geven aan haar roeping.

Na verschillende stappen en meerdere afwijzingen wordt ze uiteindelijk in 1925 opgenomen in de Congregatie van de Zusters van Onze-Lieve-Vrouw van de Barmhartigheid in Warschau.

Ze krijgt de religieuze naam Zuster Maria Faustina van het Allerheiligste Sacrament.

Ze is twintig jaar oud.

Een bescheiden en onbekende religieuze

Het leven van zuster Faustina in het klooster is uiterst eenvoudig.

Ze bekleedt geen enkele prestigieuze functie. Ze werkt voornamelijk als kokkin, tuinierster of portierster in verschillende huizen van haar congregatie.

In de ogen van de mensen om haar heen wijst niets op de aanzienlijke spirituele invloed die ze na haar dood zal uitoefenen.

Haar dagelijks leven bestaat uit werk, gebed, gehoorzaamheid en bescheiden dienstbaarheid.

Maar achter dit gewone bestaan gaat een bijzonder intens innerlijk leven schuil.

Faustina beweert verschijningen te ontvangen en woorden van Christus te horen die allemaal dezelfde boodschap bevatten: de oneindige diepte van Gods barmhartigheid voor de mensheid.

Op verzoek van haar biechtvaders begint ze haar spirituele ervaringen op te schrijven.

Deze teksten zullen later haar beroemde Klein Dagboek vormen, dat vandaag de dag in talrijke talen is vertaald.

De grote boodschap van de heilige Faustina: de Goddelijke Barmhartigheid

De kern van Faustina’s spirituele missie kan in één woord worden samengevat:

Vertrouwen.

In haar geschriften herinnert ze er voortdurend aan dat Gods barmhartigheid groter is dan onze zonden en dat niemand de hoop mag opgeven om tot Hem terug te keren.

De Goddelijke Barmhartigheid is dus geen uitnodiging om de zonde of de menselijke verantwoordelijkheid te ontkennen.

Het is de boodschap dat Gods vergeving altijd beschikbaar blijft voor wie oprecht tot Hem terugkeert.

Voor Faustina berust het antwoord van de mens op deze barmhartigheid met name op twee houdingen:

vertrouwen hebben in God en barmhartigheid betonen jegens anderen.

Het ontvangen van barmhartigheid moet ons er dus toe brengen zelf barmhartiger te worden.

Vergeven.

Helpen.

Luisteren.

Troosten.

Voor anderen bidden.

Kleine gebaren van liefde verrichten.

De spiritualiteit van de heilige Faustina is zeer concreet: de barmhartigheid die we van God ontvangen, moet onze manier van kijken naar en liefhebben van onze naaste veranderen.

„Jezus, ik vertrouw op U“

Een van de bekendste gebeurtenissen uit het leven van de heilige Faustina vond plaats op 22 februari 1931, in Płock.

Faustina vertelt dat ze Jezus zag, gekleed in een wit gewaad, met één hand opgeheven als teken van zegening en de andere op zijn borst.

Uit zijn hart kwamen twee stralen: de ene rood en de andere bleek.

Volgens haar verslag vraagt Jezus haar een afbeelding te laten schilderen die overeenkomt met dit visioen en daarop te schrijven:

„Jezus, ik vertrouw op U. ”

Deze afbeelding zou uitgroeien tot het wereldberoemde beeld van de Barmhartige Jezus.

De twee stralen nemen een essentiële plaats in op dit beeld. In het Kleine Dagboekvertelt Faustina dat Jezus er een betekenis aan geeft die verband houdt met bloed en water.

Het beeld wordt zo een uitnodiging om Christus te aanschouwen en vooral al ons vertrouwen in Hem te stellen.

Het eerste schilderij van de Barmhartige Jezus

Faustina was geen schilderes.

Voor de verwezenlijking van het beeld dat zij zei te hebben gezien, was daarom de tussenkomst van een kunstenaar nodig.

Met de hulp van haar geestelijk leidsman, pater Michał Sopoćko, maakte de schilder Eugeniusz Kazimirowski in Vilnius de eerste afbeelding van de Barmhartige Jezus volgens de aanwijzingen van Faustina.

Het schilderij werd voltooid in 1934.

Faustina zou echter bedroefd zijn geweest toen ze vaststelde dat geen enkel schilderij de schoonheid van de Christus die zij zei te hebben aanschouwd, exact kon weergeven.

Later zouden er nog andere afbeeldingen volgen, met name die van Adolf Hyła, die zeer beroemd is geworden en wordt geassocieerd met het heiligdom van de Goddelijke Barmhartigheid in Krakau-Łagiewniki.

Tegenwoordig is de afbeelding van de Barmhartige Jezus te vinden in kerken, kapellen en huizen over de hele wereld.

De Rozenkrans van de Goddelijke Barmhartigheid

De spiritualiteit die door de heilige Faustina is doorgegeven, omvat ook een gebed dat zeer populair is geworden: de Rozenkrans van de Goddelijke Barmhartigheid.

Faustina vertelt dat zij de vorm ervan in 1935heeft ontvangen.

Het wordt doorgaans gebeden met een traditionele rozenkrans.

Dit gebed is gericht op het opofferen van Christus en zijn Lijden aan de Vader en op een herhaald verzoek om barmhartigheid:

„Door zijn pijnlijke Lijden, wees barmhartig voor ons en voor de hele wereld. ”

De Rozenkrans van de Goddelijke Barmhartigheid kan op elk moment worden gebeden.

Veel gelovigen bidden hem echter vooral om 15.00 uur, ter herdenking van het uur van Christus’ dood.

15.00 uur: het Uur van de Barmhartigheid

In de geschriften van de heilige Faustina neemt 15.00 uur inderdaad een bijzondere plaats in.

Dit uur herinnert aan de Passie en de dood van Jezus aan het kruis.

De traditie van de Goddelijke Barmhartigheid nodigt de gelovigen dan ook uit om, indien mogelijk, om 15.00 uur even stil te staan bij de Passie van Christus en om Zijn barmhartigheid te smeken.

Het is niet nodig om een lang gebed op te zeggen.

Een eenvoudige aanroeping kan volstaan:

„Jezus, ik vertrouw op U.“

Dit dagelijkse moment wordt zo een manier om God weer centraal te stellen in onze dag.

Het feest van de Goddelijke Barmhartigheid

Faustina vermeldt ook de wens van Christus dat er een speciaal feest aan Zijn Barmhartigheid zou worden gewijd.

Deze viering valt tegenwoordig samen met de Zondag van de Goddelijke Barmhartigheid, die op de tweede zondag na Pasen wordt gevierd.

Paus de heilige Johannes Paulus II stelde dit feest in het jaar 2000 in voor de hele katholieke Kerk, ter gelegenheid van de heiligverklaring van de heilige Faustina.

Deze band tussen Faustina en Johannes Paulus II is bijzonder belangrijk.

Beiden waren Polen en de paus speelde een belangrijke rol in de verspreiding van de boodschap van de Goddelijke Barmhartigheid.

Tijdens de heiligverklaring van Faustina, op 30 april 2000, stelde Johannes Paulus II haar aan de universele Kerk voor als een groot getuige van Gods Barmhartigheid.

Een spiritualiteit voor wie denkt te ver van God af te staan

Een van de redenen waarom de boodschap van de heilige Faustina zoveel mensen raakt, is waarschijnlijk haar eenvoud.

Ze richt zich in het bijzonder tot degenen die twijfelen.

Aan hen die bang zijn.

Aan hen die spijt hebben van hun verleden.

Aan hen die denken dat ze te veel hebben gezondigd om vergeven te worden.

Aan hen die zich onwaardig voelen om terug te keren naar God.

Het antwoord van de spiritualiteit van Faustina is altijd hetzelfde:

verlies nooit de hoop op Gods barmhartigheid.

Vertrouwen betekent niet dat we geloven dat we geen beproevingen meer zullen meemaken.

Het bestaat er veeleer in om, zelfs te midden van moeilijkheden, te kunnen zeggen:

„Heer, ik begrijp niet alles, maar ik vertrouw op U. ”

Waarschijnlijk ligt in deze paar woorden de kern van de „kleine weg“ van de Barmhartigheid die de heilige Faustina voorstelt.

De heilige Faustina en het lijden

Het leven van Faustina werd ook getekend door ziekte.

Ze leed met name aan tuberculose en raakte geleidelijk aan erg verzwakt.

Ze bracht verschillende periodes door in zorginstellingen, maar zette haar religieuze leven en haar spirituele missie zoveel mogelijk voort.

Haar laatste jaren waren bijzonder zwaar.

Faustina stierf in Krakau op 5 oktober 1938, op slechts 33-jarige leeftijd.

Ze werd begraven in Łagiewniki.

Op dat moment is ze nog vrijwel onbekend bij het grote publiek.

Toch zal haar boodschap enkele decennia later de grenzen van Polen overschrijden en zich over alle continenten verspreiden.

Van zuster Faustina tot de heilige Faustina

De officiële erkenning van Faustina door de Kerk verliep geleidelijk.

Paus Johannes Paulus II verklaarde haar zalig op 18 april 1993.

Zeven jaar later, op 30 april 2000, heiligde hij haar in Rome.

Ze werd toen de heilige Faustina Kowalska.

Haar liturgische gedenkdag wordt gevierd op 5 oktober, de verjaardag van haar overlijden.

Tegenwoordig bevindt haar graf zich in het Heiligdom van de Goddelijke Barmhartigheid in Krakau-Łagiewniki, dat is uitgegroeid tot een belangrijk bedevaartsoord.

Hoe kunnen we vandaag de boodschap van de heilige Faustina beleven?

De spiritualiteit van de heilige Faustina bestaat niet alleen uit het opzeggen van bepaalde gebeden.

Zij nodigt ons uit om ons leven te veranderen.

We kunnen beginnen door te leren meer op God te vertrouwen, vooral wanneer we de gebeurtenissen niet meer in de hand hebben.

We kunnen ook de kracht van vergeving herontdekken, zowel door om vergeving te vragen als door te proberen te vergeven.

We kunnen elke dag een daad van barmhartigheid verrichten voor iemand die lijdt, die alleen is of die onze hulp nodig heeft.

We kunnen er ook een gewoonte van maken om om 15.00 uur even stil te staan om aan Jezus te denken en simpelweg te zeggen:

„Jezus, ik vertrouw op U.“

En wanneer we het gevoel hebben dat we te zwak, te onvolmaakt of te ver van God verwijderd zijn, kunnen we ons de kern van de boodschap herinneren die aan de heilige Faustina is toevertrouwd:

de Barmhartigheid van God is groter dan onze ellende.