De Bijbel is het heilige boek van de christenen. Het bestaat uit het Oude Testament, dat het verhaal van het volk Israël vertelt en de weg bereidt voor de komst van de Messias, en het Nieuwe Testament, dat zich richt op het leven, de dood en de opstanding van Jezus Christus en de geboorte van de Kerk. Hoewel katholieken en protestanten beide de Bijbel erkennen als het Woord van God, zijn er aanzienlijke verschillen tussen hun respectievelijke versies. Deze verschillen hebben vooral betrekking op het aantal boeken, hun organisatie en soms de manier waarop ze worden geïnterpreteerd.
De kwestie van de bijbelse canon
Het essentiële onderscheid is gebaseerd op wat bekend staat als de canon, d.w.z. de lijst van boeken die in het geloof als geïnspireerd en gezaghebbend worden beschouwd.
De katholieke Bijbel bevat 73 boeken: 46 in het Oude Testament en 27 in het Nieuwe Testament.
De protestantse Bijbel daarentegen bevat 66 boeken: 39 in het Oude Testament en 27 in het Nieuwe Testament.
Het verschil betreft dus niet het Nieuwe Testament, dat onder alle christenen gelijk is, maar het Oude Testament.
De "deuterocanonieken" en de "apocriefen"
Het verschil dateert uit de 16e eeuw, tijdens de protestantse reformatie. Katholieken nemen zogenaamde deuterocanonieke boeken op in hun Bijbel: het Boek Tobit, Judith, Wijsheid, Sirach (of Ecclesiasticus), Baruch, het 1e en 2e Boek van Makkabeeën, evenals aanvullende passages in Esther en Daniël.
Deze geschriften komen uit de Septuagint, de Griekse vertaling van de Bijbel die werd gebruikt door de Joden in de diaspora ten tijde van Jezus. De katholieke kerk ontving deze geschriften als geïnspireerd en bevestigde ze op het Concilie van Trente (1546).
Protestanten daarentegen hebben er in navolging van Maarten Luther voor gekozen om zich te conformeren aan de Hebreeuwse canon van het jodendom, waarin deze boeken niet voorkomen. Ze noemen ze vaak 'apocriefen' en beschouwen ze als historisch en spiritueel interessant, maar niet normatief voor het geloof.
Organisatie en vertaling
Naast het aantal boeken zijn er soms verschillen in de volgorde van de boeken. In protestantse Bijbels is het Oude Testament bijvoorbeeld vaak gerangschikt volgens de Hebreeuwse canon (Wet, Profeten, Geschriften), terwijl de katholieke Bijbel de organisatie van de Septuagint aanhoudt.
De vertaling kan ook verschillen. Sommige protestantse versies geven de voorkeur aan taal die dichter bij de originele Hebreeuwse en Griekse tekst staat, terwijl de katholieke traditie lange tijd de Latijnse Vulgaat gebruikte, vertaald door de heilige Hiëronymus, voordat de weg werd vrijgemaakt voor moderne vertalingen van de originele teksten.
Verschillen in interpretatie
Tot slot is er een verschil in benadering van interpretatie.
Bij katholieken wordt de Schrift gelezen in het licht van de Traditie en de leer van de Kerk, die wordt beschouwd als de waarborg voor de authentieke interpretatie van het Woord van God.
Bij protestanten wordt vastgehouden aan het principe van Sola Scriptura: alleen de Schrift is de ultieme bron van geloof, en elke gelovige wordt aangemoedigd de Schrift persoonlijk te lezen en te interpreteren, geleid door de Heilige Geest.
Spirituele gevolgen
Deze verschillen in canon en benadering beïnvloeden het spirituele leven. De Deuterocanonieke boeken bijvoorbeeld, verrijken de katholieke spiritualiteit met belangrijke passages: het gebed van de Makkabeeën voor de doden, de wijsheidslessen van Sirach, of Gods voorzienige rol in de geschiedenis zoals verteld door Tobit en Judith. Protestanten daarentegen dringen meer aan op strikte trouw aan de Schriften die door het Joodse volk zijn erkend en leggen de nadruk op een directe en persoonlijke lezing van de bijbeltekst.
Conclusie
De katholieke Bijbel en de protestantse Bijbel hebben hetzelfde hart: het Goede Nieuws van Jezus Christus, overgeleverd in de 27 boeken van het Nieuwe Testament. Maar ze verschillen wat betreft het Oude Testament: 73 boeken voor de katholieke Bijbel vergeleken met 66 voor de protestantse, vanwege de plaats die al dan niet wordt gegeven aan de Deuterocanonieke boeken. Deze verschillen weerspiegelen aloude historische en theologische keuzes, maar ze verhinderen niet dat de twee tradities samenkomen in wat essentieel is: het geloof in Jezus Christus, het levende Woord van God, dat alle christenen verenigt.
